Jezioro Gaudy w Iławie

Jezioro Gaudy ma powierzchnię 152 ha, ale nigdzie nie jest głębsze niż 2 metry, a jego dno pokrywa wielometrowa warstwa osadów. Otaczają je rozległe, niebezpieczne bagna, które od 1957 roku chroni rezerwat przyrody. To nie miejsce na kąpiel czy kajak, tylko na lornetkę: stwierdzono tu 124 gatunki ptaków, z czego 43 figurują na liście gatunków zagrożonych w skali Europy.

Rezerwat w polodowcowej rynnie

Jezioro leży w gminie Susz, około 20 km na północny zachód od Iławy, na terenie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. Ma 2,5 km długości i do 1 km szerokości. Zajmuje środek wąskiej polodowcowej rynny, ciągnącej się od jeziora Płaskiego na wschodzie prawie po jezioro Burgal na zachodzie. Brzegi są słabo rozwinięte i niemal w całości zarośnięte szuwarem, a roślin o liściach pływających prawie tu nie ma. Rezerwat obejmuje jezioro i przylegające do niego od wschodu bagna: turzycowiska, trzcinowiska i rozległe olsy, które stopniowo zarastają wierzbą, olszą i brzozą.

Co tu żyje

Według Zespołu Parków Krajobrazowych w Jerzwałdzie wśród ptaków zagrożonych w Europie są tu m.in. bąk, bocian czarny, podgorzałka, krakwa, cyranka, kania czarna, bielik, orlik krzykliwy, żuraw, kropiatka, zielonka, mewa mała i rybitwa czarna. Jezioro z bagnami jest terenem polowań bielika, a w dziuplach gniazduje gągoł, jedyna polska kaczka zakładająca gniazda w dziuplach. W gęstwinie słychać strumieniówkę, świerszczaka, podróżniczka, słowika i wodnika. Z rzadszych ssaków żyją tu łoś i wydra, a w 1998 roku introdukowano bobry.

Ciekawostki

Jesienią bagna rezerwatu służą jako noclegowisko żurawi. W latach 80. XX wieku liczono tu stada po 2–3 tysiące ptaków, dziś obserwuje się zgrupowania po kilkaset osobników. Rezerwat leży jednocześnie w dwóch obszarach Natura 2000: „Ostoja Iławska” i „Lasy Iławskie”.

Tripto podpowiada

Do brzegu nie dojdziesz: bagna są rozległe i niebezpieczne, a przebywanie w rezerwacie poza wyznaczonymi miejscami jest zabronione. Taflę jeziora najlepiej zobaczyć od strony wsi Rudniki i Kamieniec, przez które biegnie żółty Szlak Przyrodniczo-Historyczny. Obowiązuje też zakaz połowu ryb od 1 marca do 30 września oraz wycinania trzciny i sitowia. Weź lornetkę lub lunetę, przyjedź wcześnie rano albo przed zmierzchem, a żurawi szukaj jesienią, w czasie wędrówek. Na postój z obserwacją wystarczy 1–2 godziny.