Zamek w Dobczycach

Zapora Jeziora Dobczyckiego dosłownie opiera się o wzgórze zamkowe, więc z murów królewskiej warowni patrzy się jednocześnie na średniowieczne mury i na wody sztucznego jeziora powstałego ze spiętrzenia Raby. To tu Jan Długosz uczył synów Kazimierza Jagiellończyka, a mury z czasów Kazimierza Wielkiego miały od 5 do 9 metrów grubości. Dziś w odbudowanej części zamku działa Muzeum Regionalne PTTK.

Historia: królewska twierdza nad Rabą

Wzgórze nad Rabą było ufortyfikowane już na początku XIV wieku. W 1311 roku, w czasie buntu wójta Alberta w Krakowie, Władysław Łokietek wydał właśnie w Dobczycach dokument odbierający majątki zbuntowanym mieszczanom. Zamek jako taki pojawia się w źródłach w 1362 roku. Początkowo była to cylindryczna wieża o średnicy około 9 m z umocnieniami drewniano-ziemnymi, strzegąca komory celnej. W latach 1359–1379 zarządzała nim rodzina krakowskiego patrycjusza Mikołaja Wierzynka.

W 1398 roku przebywali tu Władysław Jagiełło i królowa Jadwiga. W 1467 roku zamek opanowali tzw. Bracia Żebracy – nieopłaceni żołnierze, których wyparły wojska starosty krakowskiego; ich obóz na pobliskiej Górze Wapiennej zyskał wtedy nazwę „Trupielec”. Najlepsze lata przyszły za Sebastiana Lubomirskiego, starosty w latach 1585–1613, który w latach 1593–1594 przebudował gotycką warownię w renesansową rezydencję z zegarem na wieży, kaplicą i fontanną. W 1620 roku zamek liczył około 70 pomieszczeń i trzy wieże.

Upadek i ratunek

Szwedzi zniszczyli zamek w 1702 roku, a pożar w 1735 roku dopełnił dzieła. W XIX wieku mieszkańcy rozbierali mury na budulec, według przekazów także w poszukiwaniu ukrytych skarbów. Pierwsze prace zabezpieczające podjęto dopiero po 1901 roku. Przełom przyniósł rok 1960, gdy nauczyciel Władysław Kowalski rozpoczął na wzgórzu wykopaliska. Po latach prac część zamku odbudowano, a muzeum regionalne nosi dziś jego imię.

Co zobaczyć

• Zamek górny i dolny – dwa dziedzińce, z których górny pełnił funkcję trudnego do zdobycia bastionu.
• Baszta i piwnica wykuta w skale – za najstarszą część uważa się kwadratową basztę z pierwszego etapu budowy.
• „Studnia śmierci” – ślady nieregularnej studni przy ścianie baszty oraz sala, która służyła za więzienie z żelaznymi drzwiami.
• Muzeum Regionalne PTTK im. Władysława Kowalskiego – w zrekonstruowanej części zamku.
• Punkt widokowy – panorama na Jezioro Dobczyckie, Pogórze i pasma Beskidów.

Tripto podpowiada

Na sam zamek z muzeum zarezerwuj około godziny, a jeśli chcesz przejść też koroną zapory i nad wodę, dolicz drugą. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wyjazdem w serwisie gminy Dobczyce lub bezpośrednio w muzeum PTTK. Zamek leży w centrum Dobczyc, więc łatwo połączyć go ze spacerem po miasteczku i przerwą na posiłek.