Obraz 3D w Wieliczce

Na Rynku Górnym w Wieliczce bruk pęka, a w szczelinie widać podziemia kopalni soli z Kaplicą św. Kingi. To złudzenie stworzył Ryszard Paprocki – malowidło 3D „Solny Świat”, darmowa atrakcja dostępna przez całą dobę, kilka minut od wejścia do kopalni. Wystarczy stanąć w wyznaczonym punkcie, by zrobić zdjęcie, na którym wyglądasz, jakbyś balansował nad przepaścią.

Historia: od rekordu do odnowienia

Pierwszą wersję Paprocki namalował wiosną 2012 roku, pracując bezpośrednio na płycie rynku. Kompozycja miała ok. 350 m², zajmowała mniej więcej jedną trzecią placu i była największym malowidłem 3D w Polsce; Wielickie Centrum Kultury określało ją jako prawdopodobnie drugą co do wielkości na świecie. Autor wpasował w nią stojące na rynku brązowe rzeźby czterech górników, którzy wychodzą z podziemi na drewniane pomosty. Obraz odsłonili w czerwcu 2012 roku przedstawiciele piłkarskiej reprezentacji Włoch z trenerem Cesare Prandellim – drużyna miała w Wieliczce bazę podczas Euro 2012.

Farba nie wytrzymała jednak ruchu pieszych i pogody. Po kilku latach malowidło zaczęło znikać, a projekt odnowienia zgłoszony do budżetu obywatelskiego nie zdobył wystarczającej liczby głosów, więc pracę sfinansowała gmina. Według relacji „Dziennika Polskiego” nowy „Solny Świat” odsłonięto 24 lipca 2021 roku, podczas Dni św. Kingi. Autor pozostał ten sam, zmieniła się technika: fragmenty namalowano na płytach, zeskanowano i wydrukowano na specjalnej folii ułożonej na rynku. Nowa wersja jest mniejsza od pierwowzoru.

Co zobaczysz

Motyw się nie zmienił: w głębi szczeliny widać Kaplicę św. Kingi, która w prawdziwej kopalni leży 101 metrów pod ziemią. Obraz jest wizją podziemi żup solnych, z charakterystycznymi elementami ich wnętrz widzianymi jak przez skalną rozpadlinę. Iluzja działa tylko z jednego miejsca, oznaczonego na nawierzchni – z każdego innego kąta widać rozciągnięte, zniekształcone kształty, co samo w sobie jest ciekawym pokazem, jak działa anamorfoza.

Jak zrobić najlepsze zdjęcie

• Ustaw się w punkcie oznaczonym na płycie rynku.
• Fotografuj z wysokości oczu, aparatem lub telefonem ustawionym poziomo, bez szerokiego kąta.
• Najlepiej wychodzą ujęcia z osobą stojącą „na krawędzi” szczeliny lub na namalowanym pomoście.
• Rano i w dni powszednie łatwiej o kadr bez przypadkowych przechodniów.

Tripto podpowiada

Malowidło leży na ogólnodostępnej płycie Rynku Górnego, więc wstęp jest wolny, a na zdjęcia wystarczy 10–15 minut. Płaski rynek jest wygodny także z wózkiem. To grafika narażona na pogodę i ruch pieszy, więc jej stan może odbiegać od zdjęć w przewodnikach; zimą fragmenty bywają zasłonięte przez śnieg lub dekoracje świąteczne. Z Krakowa najwygodniej dojechać pociągiem do stacji Wieliczka Rynek-Kopalnia, skąd na Rynek Górny dojdziesz w kilka minut. Obok czekają Kopalnia Soli „Wieliczka”, Zamek Żupny z Muzeum Żup Krakowskich i tężnia solankowa w Parku Kingi – „Solny Świat” najlepiej potraktować jako krótki przystanek przed zejściem pod ziemię lub po wyjściu z kopalni.