Kościół św. Sebastiana w Wieliczce

Kościół św. Sebastiana w Wieliczce to modrzewiowa świątynia z XVI wieku, ukryta wśród starych drzew na zboczu wzgórza Babina, na południowo-wschodnim skraju miasta. Z zewnątrz skromny, w środku zaskakuje: ściany i strop pokrywa secesyjna polichromia Włodzimierza Tetmajera z początku XX wieku. To jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków Wieliczki i świetne uzupełnienie wizyty w kopalni soli.

Historia kościoła św. Sebastiana

Budowę rozpoczęto w 1581 roku. Źródła różnie rozkładają zasługi: według części opracowań inicjatorem był ks. Maciej Blandowski, proboszcz wielicki, według innych – Sebastian Lubomirski, ówczesny żupnik (zarządca kopalni soli) – imiennik patrona świątyni. Kościół konsekrował w 1598 roku kardynał Jerzy Radziwiłł. W XVIII wieku świątynię przebudowano, a wnętrze otrzymało barokowe i rokokowe wyposażenie.

Na początku XX wieku mieszczanie z inicjatywy prof. Ludwika Młynka powołali komitet odnowy. W ramach remontu (datowanego na lata 1903–1910, według niektórych źródeł do 1914) wnętrze ozdobił polichromią Włodzimierz Tetmajer, a witraże zaprojektował Stefan Witold Matejko. Od 1 grudnia 2013 roku kościół jest siedzibą parafii św. Sebastiana. Zabytek wpisano do rejestru w 1970 roku.

Architektura

To jednonawowy kościół o konstrukcji zrębowej, z węższym, zamkniętym pięciobocznie prezbiterium i zakrystią od północy. Nad prezbiterium wznosi się barokowa wieżyczka z latarnią, a od zachodu do nawy przylega niska wieża z baniastym hełmem. Ściany i dachy kryje gont, a całość otacza drewniany płot – w otoczeniu starodrzewu wygląda jak kościółek z wiejskiej pocztówki.

Co zobaczyć we wnętrzu

• Polichromia Tetmajera – postaci świętych i błogosławionych (m.in. Wincentego Kadłubka, Stanisława ze Szczepanowa i Iwona Odrowąża), motywy roślinne i geometryczne, a na stropie biały orzeł. Badacze odczytują ją jako patriotyczną opowieść o odrodzeniu Polski.
• Rokokowy ołtarz główny z XVIII-wiecznym obrazem św. Sebastiana.
• Ołtarze boczne – wczesnobarokowy z obrazem Matki Bożej i barokowy z XVII-wiecznym krucyfiksem.
• Obrazy z XVI wieku, m.in. Madonna ze św. Sebastianem i św. Rochem.
• Witraże według projektu Stefana Witolda Matejki.
• Barokowe organy cystersa Eliasza Wykuszewskiego.

Zwiedzanie

Kościół jest czynną świątynią parafialną i nie ma potwierdzonych stałych godzin zwiedzania (stan na październik 2026). Najpewniej wejdziesz przed lub po nabożeństwie; o możliwość zwiedzania możesz zapytać telefonicznie: 12 278 27 23. Dawna strona internetowa kościoła nie działa (domena prowadzi do innego serwisu). Na obejrzenie wnętrza wystarczy ok. 30 minut. Fotografowanie jest dozwolone, ale nie w czasie liturgii.

Dla kogo i jak połączyć z kopalnią

Kościół najbardziej docenią miłośnicy drewnianej architektury i sztuki Młodej Polski – polichromia Tetmajera to rzadki przykład secesyjnego wnętrza w zabytkowym kościele drewnianym. Wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem kopalni soli: po kilku godzinach pod ziemią spacer na zielone wzgórze Babina to dobra odmiana. Z dziećmi warto zwrócić uwagę na postaci świętych i orła na stropie – można ich razem szukać.

Dojazd

Kościół stoi przy ul. Świętego Sebastiana 23, na wzgórzu w południowo-wschodniej części Wieliczki. Wieliczka leży ok. 12 km w linii prostej od centrum Krakowa; dojedziesz pociągiem do stacji Wieliczka Rynek-Kopalnia, a dalej pieszo przez miasto, lub samochodem. Do kościoła prowadzi podejście pod górę.

W okolicy

Kościół znajduje się na trasie „Przez pogórze do Dobczyc” promowanej przez portal turystyczny Małopolski. W Wieliczce koniecznie zobacz Kopalnię Soli „Wieliczka” (UNESCO), Zamek Żupny z Muzeum Żup Krakowskich oraz tężnię solankową przy szybie Daniłowicza.