Wieża Bramy Dolnej w Prudniku

Wieża Bramy Dolnej przy ul. Batorego to najlepiej widoczny ślad średniowiecznych obwarowań Prudnika i jeden z symboli miasta. Kamienny trzon z ceglaną nadbudową i ośmioboczną kondygnacją pod smukłym hełmem pokazuje jak na przekroju trzy etapy budowy – od XIV wieku po około 1580 rok. Po renowacji z 2006 roku wieża otrzymała wyróżnienie ministerstwa kultury w konkursie „Zabytek Zadbany”.

Historia: brama w stronę Białej i Głogówka

Murowane fortyfikacje Prudnika powstały prawdopodobnie w XIV wieku, a za ich fundatora uważa się księcia Bolesława I niemodlińskiego. Niepewna wzmianka o obwarowaniach dotyczy 1327 roku, pierwsza pewna informacja o Bramie Dolnej pochodzi z 1481 roku, gdy Jerzy z Wrbna kupił miejscowe wójtostwo z jurysdykcją obejmującą okolice bramy. Miasto miało dwie bramy: Górną, zwaną Nyską, w stronę Nysy i Głuchołaz, oraz Dolną, zwróconą ku Białej i Głogówkowi. Mury o długości około 1100 metrów otaczały miasto z zamkiem o powierzchni niecałych 13 ha.

Ciekawy szczegół z dokumentów: w 1532 roku z wód fosy odławiano co roku około 900 karpi, a dwóch odźwiernych przy bramach zarabiało rocznie 7 grzywien i 2 grosze. W XVIII wieku mury nie miały już znaczenia militarnego, a w XIX wieku większość z nich rozebrano – źródła wskazują rok 1868. Wieża przetrwała.

Jak rosła wieża

• XIV wiek – kwadratowa wieża z nieobrobionego kamienia o murach grubości około 2 m i wysokości około 10 m; w przyziemiu znajdował się loch więzienny, a wejście prowadziło na wysokości piętra, nad przejazdem.
• Druga połowa XV wieku – ceglana nadbudowa o wysokości 5 m i drewniany ganek obronny na wysokości około 11 m.
• Około 1580 roku – w miejsce dachu i ganku powstała ośmioboczna, dwukondygnacyjna część wysokości 7 m ze strzelnicami kluczowymi, zwieńczona smukłym hełmem z galerią obronną; wodę z niej odprowadzały cztery kamienne rzygacze.

Co zobaczyć w okolicy

Oprócz wieży zachował się odcinek murów z tzw. Arsenałem oraz dwiema basztami – Katowską i Małą – u zbiegu ulic Bolesława Chrobrego i Bolesława Krzywoustego. Ten fragment niedawno odnowiono: baszty dostały nowe dachy, a Wieżę Katowską podwyższono i zwieńczono krenelażem. W basztach działa Muzeum Ziemi Prudnickiej.

Tripto podpowiada

Wieżę oglądasz z zewnątrz, bezpłatnie i o każdej porze; najlepszy widok jest z ul. Batorego. Na zdjęcia i obejście wystarczy 15 minut, a spacer połączony z murami przy Arsenale zajmie około godziny. Informacji turystycznej udziela Biuro Promocji Gminy Prudnik (tel. 77 406 62 63). Prudnik leży tuż przy granicy z Czechami, więc wizytę łatwo połączyć z wycieczką w Góry Opawskie.