Wieża Woka w Prudniku

Przy placu Zamkowym w Prudniku stoi gruba, okrągła wieża z kamienia, starsza niż samo miasto. To Wieża Woka — jedyna pozostałość średniowiecznego zamku Wogendrossel, uznawana za najstarszą wieżę zamkową na Górnym Śląsku i najstarszą prywatną budowlę obronną na terenie Polski. Jej mury u podstawy mają 4–5 metrów grubości, a wejście umieszczono wysoko nad ziemią.

Historia: róża Woka

Zamek założył w połowie XIII wieku czeski możnowładca Wok z Rożemberka, który prowadził akcję osadniczą na pograniczu Królestwa Czech i księstwa opolskiego. Warownia w zakolu rzeki Prudnik pilnowała szlaku handlowego z Nysy do Opawy. Herbem Rożemberków była róża, stąd niemiecka nazwa Wogendrossel — „Róża Woka”. Budowę wieży wiąże się z czasami Henryka z Rożemberka, który zarządzał zamkiem od 1262 roku.

Od 1337 roku zamek należał do Piastów, a jego ranga wzrosła za księcia Bolka V Wołoszka, który w XV wieku rządził księstwem głogówecko-prudnickim. W marcu 1428 roku Prudnik zdobyli husyci. Po wymarciu Piastów opolskich zamek przeszedł w ręce rady miejskiej, która w 1597 roku kupiła go na własność. W 1806 roku kompleks strawił pożar zaprószony przez czeladnika tkackiego, a w latach 1844–1847 rozebrano wszystko poza wieżą.

Co zobaczyć

• Cylindryczna wieża o średnicy około 12,5 metra z szarogłazu z pobliskich Gór Opawskich, zwieńczona ośmioboczną częścią z drewnianym gankiem i dachem.
• Wysoko położone wejście w kamiennym obramieniu — typowe dla wieży ostatecznej obrony, w której można było przetrwać oblężenie.
• Loch głodowy o średnicy 2 metrów i wysokości 13 metrów; jedyny otwór prowadził do niego z góry, przez sklepienie.
• Punkt widokowy w drewnianej hurdycji na szczycie, urządzony podczas renowacji w 2009 roku.

Ciekawostki

Nazwa „Wieża Woka” jest młoda: wprowadził ją do obiegu dopiero pod koniec lat 90. XX wieku dziennikarz Antoni Weigt. Wcześniej Niemcy mówili o „Wieży Pogańskiej”, bo według mieszkańców stała „od niepamiętnych czasów”, a po wojnie Polacy nazywali ją wieżą zamkową lub piastowską. Za siostrzaną budowlę uchodzi wieża Jakobínka na zamku Rožmberk nad Wełtawą w południowych Czechach — również okrągła i z wejściem w połowie wysokości.

Tripto podpowiada

Wieża stoi na terenie klasztoru bonifratrów, a opiekuje się nią Muzeum Ziemi Prudnickiej. Po remoncie udostępniano ją od 2010 roku, ale w kwietniu 2023 roku zamknięto ją z powodu złego stanu drewnianej klatki schodowej — przed przyjazdem koniecznie zadzwoń do muzeum (+48 77 406 80 60) i zapytaj, czy wejście na szczyt jest już możliwe. Nawet gdy wieża jest zamknięta, warto obejrzeć z bliska jej mury i plac Zamkowy; na to wystarczy 15–20 minut. Wizytę łatwo połączyć ze spacerem po prudnickim rynku i wycieczką w Góry Opawskie.