Tyskie Browarium

Tyskie Browarium, dziś oficjalnie Muzeum Tyskich Browarów Książęcych, to muzeum piwowarstwa na terenie czynnego browaru w Tychach, w którym piwo warzy się nieprzerwanie od blisko 400 lat. Ekspozycja mieści się w odnowionym budynku dawnego kościoła ewangelickiego z 1902 roku i opowiada dzieje zakładu w dziesięciu epizodach. Wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem warzelni i degustacją.

Historia browaru w Tychach

Pierwsza wzmianka o warzeniu piwa w Tychach pochodzi z 1613 roku, a za datę założenia browaru uznaje się 1629 rok – wtedy zapisano w urbarzu, że w folwarku co tydzień warzy się piwo, które przynosi „znaczną korzyść”. Właścicielami byli wolni panowie z rodu Promnitzów. Po XVIII-wiecznym upadku browar trafił w ręce księcia pszczyńskiego Jana Henryka XI Hochberga – od jego tytułu pochodzi nazwa „Browary Książęce”. Od 1861 roku książę rozbudował zakład, wprowadził elektryczność i kolej, a zatrudniony przez niego piwowar Julius Müller zaczął warzyć złocistego lagera dolnej fermentacji.

W 1897 roku browar po raz pierwszy uwarzył 10 milionów litrów piwa i należał wówczas do największych w Europie. Po plebiscycie Tychy znalazły się w Polsce, ale w 1939 roku zakład przeszedł pod zarząd III Rzeszy i warzył piwo dla Wehrmachtu. Wycofujący się Niemcy zaminowali browar, lecz ładunków nie odpalili. Rok po wojnie zakład znacjonalizowano, a z etykiet zniknęła korona – wróciła dopiero w 1982 roku. Dziś browar należy do Kompanii Piwowarskiej.

Co zobaczyć

Muzeum otwarto w 2004 roku, a do 2010 roku działało jako Tyskie Muzeum Piwowarstwa. Obecna ekspozycja jest multimedialna i interaktywna. Najważniejsze punkty to:

• korytarz z 11 tysięcy butelek prowadzący do szklanej kopuły – serca muzeum,
• sala kinowa z sufitem z kegów,
• dziesięć epizodów historii: początki browaru, rozbudowa w XIX wieku, podbój europejskich rynków, jubileusz 300-lecia, II wojna światowa i upaństwowienie,
• słynne kampanie reklamowe i nagrody dla marki Tyskie.

Zwiedzanie muzeum zajmuje ok. 45 minut. Osobno można wybrać wycieczkę po browarze z przewodnikiem: trasę do 60 minut lub rozszerzoną do 90 minut. W browarze działa najstarsza czynna warzelnia, której wystrój pozostał niemal niezmieniony od 1905 roku.

Tripto podpowiada

Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godz. 12:00–19:00, a zwiedzanie browaru odbywa się od wtorku do niedzieli w godz. 12:00–20:00. Bilet do muzeum kosztuje 24 zł (ulgowy 10 zł); można wejść bez przewodnika i rezerwacji, a dzieci i młodzież do 18 lat – tylko z pełnoletnim opiekunem. Trasa po browarze kosztuje 50 zł (ulgowy 45 zł), rozszerzona 60 zł / 55 zł, w innym języku +15 zł. Wycieczki po browarze wymagają rezerwacji i są dostępne od 18 lat. Browar stoi przy ul. Katowickiej 9 w Tychach, ok. 20 km na południe od Katowic. Na koniec można zajrzeć do Pubu pod Browarem, a w Pszczynie obejrzeć zamek Hochbergów – dawnych właścicieli browaru.