Paprocany

Jezioro Paprocańskie, nazywane po prostu Paprocanami, nie jest naturalnym jeziorem. To sztuczny zbiornik o powierzchni 132 ha, spiętrzony dla dawnej huty żelaza, którego woda chłodziła obudowę pieca i napędzała dmuchawy oraz młot. Dziś to najpopularniejsze miejsce wypoczynku w Tychach: z drewnianą promenadą w kształcie fali, dwiema plażami i niespełna 8-kilometrową pętlą rowerową wokół wody.

Historia: jezioro z huty

Według części źródeł zbiornik powstał w 1796 roku dla Huty Paprockiej, choć Śląska Organizacja Turystyczna podaje datę 1870 i wiąże go z wyrobiskiem huty Paprocany. Ślad po zakładzie przetrwał w krajobrazie: na mapie atrakcji regionu kilkaset metrów od brzegu zaznaczona jest dawna huta w Paprocanach. Jezioro zasila Stara Gostynka i drobne leśne cieki spływające od południa.

W latach 1986–1992 zbiornik całkowicie osuszono, zdjęto namuł i obniżono dno o pół metra na powierzchni 110 ha, a brzegi umocniono kamiennym narzutem. Paprocany mają ok. 2 km długości i ok. 0,5 km szerokości, średnią głębokość 1,5–1,9 m, a tylko w starym korycie Gostynki ok. 3,5 m. Zapora chroni przed zalaniem dolinę Gostynki i południowo-wschodnie dzielnice miasta.

Co robić nad Paprocanami

• Pętla wokół jeziora — ok. 7,7 km, w 90% asfaltowa, z przewyższeniem zaledwie 9 m. Rowerem to około godziny, łatwa trasa także dla rodzin.
• Promenada — drewniana konstrukcja w kształcie fali, która raz oddala się od wody, raz się do niej zbliża, z ławkami i tarasem widokowym z hamakami.
• Ośrodek MOSiR Paprocany na północno-wschodnim brzegu — plaża, boiska, kort tenisowy, przystań i plac zabaw; wstęp na teren jest bezpłatny.
• Woda — sezonowa wypożyczalnia kajaków, rowerów wodnych i desek SUP; na wodzie odbywają się zawody sportowe, a latem odbywa się festiwal szantowy „Port Pieśni Pracy”.
• Dla dzieci — wodny plac zabaw, plac zabaw z drewnianą repliką statku i płatny park linowy od strony ul. Sikorskiego.

Przyroda

W jeziorze najliczniej występuje leszcz, są też szczupaki, liny, karpie i spore sumy, więc to popularne łowisko. Małże, takie jak skójka malarska i szczeżuja, pomagają oczyszczać wodę. Na brzegach zobaczysz czaplę siwą, łabędzie nieme i mewy śmieszki, a w zbiorniku rosną chronione grzybienie białe i kotewka orzech wodny.

Tripto podpowiada

Teren wokół jeziora jest dostępny bezpłatnie przez cały rok, a wypożyczalnie działają sezonowo. Uwaga na kąpiel: od lipca 2006 roku latem regularnie obowiązuje zakaz kąpieli z powodu zakwitu sinic, a według ŚOT kąpiel jest niedozwolona przez większą część roku. Przed wejściem do wody sprawdź komunikaty MOSiR. Na pętlę rowerową z postojami zaplanuj 1,5–2 godziny; wokół jeziora jest kilka parkingów. Na południowo-zachodnim brzegu, już w Kobiórze, stoi neogotycki zameczek myśliwski w Promnicach z 1861 roku, dawna rezydencja Hochbergów, dziś hotel z restauracją.