Stajnie Książęce w Pszczynie

Książęce konie z Pszczyny mieszkały w neogotyckiej hali ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym na żeliwnych kolumnach, w jednym z 36 boksów – wnętrze bardziej przypomina kościół niż oborę. Stajnie Książęce przy ul. Basztowej, kilka kroków od zamku i od strony parku, są dziś oddziałem Muzeum Zamkowego z wystawą łowiecką, zabytkowymi powozami i salą wystaw czasowych.

Historia: zaplecze rezydencji Hochbergów

Zamek w Pszczynie i jego otoczenie zmieniały się przez wieki, a obecny układ założenia ukształtował się w latach 60. i 70. XIX wieku. Wtedy powstało gospodarcze zaplecze rezydencji: najpierw, w 1864 roku, powozownia, a rok później neoromańskie stajnie, wzniesione w latach 1865–1866 według projektu Oliviera Pavelta. Oba budynki tworzą stylistyczną całość. Do zespołu należy także ujeżdżalnia.

Na osi fasady stajni widać ryzalit z neoromańskim portalem, a w trójkątnym przyczółku – tondo z głową konia. Wnętrze to trójnawowa hala, w której boksy ustawiono w dwóch rzędach; ten sam dwutraktowy układ powtórzono na mieszkalnym piętrze.

Co zobaczyć

• Hala stajni z żeliwnymi kolumnami, sklepieniem krzyżowo-żebrowym i drewnianymi boksami.
• Wystawa „Na łów, na łów, towarzyszu mój” o lasach pszczyńskich, zwierzynie, polowaniach i personelu łowieckim, z bronią myśliwską, trofeami i archiwalnymi zdjęciami.
• Zabytkowe pojazdy konne: kareta typu Clarence z początku XX wieku z berlińskiej fabryki Jos. Neuss oraz powóz typu „Mylord” z tego samego okresu, wykonany w Czechach. Oba pochodzą ze zbiorów Muzeum-Zamku w Łańcucie.
• Wystawy czasowe, np. „Sztuka młodych”.

Ciekawostki

Polowania były wizytówką Pszczyny i dlatego wystawa łowiecka trafiła właśnie do stajni – tuż obok miejsca, z którego wyruszały książęce zaprzęgi. Głowa konia w przyczółku to najprostszy sposób, by odróżnić stajnie od sąsiedniej powozowni. Muzeum Zamkowe, do którego należą, obchodzi w 2026 roku 80-lecie: zamek otwarto dla publiczności 9 maja 1946 roku.

Tripto podpowiada

Według strony muzeum we wrześniu–listopadzie 2026 roku Stajnie Książęce są czynne od wtorku do piątku (wtorek 10:00–15:00, środa–piątek 9:00–16:00), a w weekendy 10:00–17:00; w poniedziałki są zamknięte. Wtorek jest dniem bezpłatnym dla turystów indywidualnych zwiedzających bez przewodnika, ale dzienna liczba biletów jest ograniczona. Na stajnie zaplanuj 45–60 minut.

Adres: ul. Basztowa 6–8, Pszczyna. Najwygodniej połączyć wizytę z zamkiem i spacerem po parku zamkowym – stajnie stoją nad stawem po parkowej stronie zespołu, a zamek i rynek dzieli od nich krótki spacer.