Szlak Cysterski

Kiedy cystersi przybywali na ziemie polskie w XII wieku, ich klasztory stawały się ośrodkami kultury, gospodarki i kontaktów z Europą Zachodnią. Szlak Cysterski, powołany we wrześniu 1990 roku w opactwie w Mogile pod Krakowem, łączy dziś opactwa rozsiane od Pomorza po Śląsk; ma status Europejskiego Szlaku Kulturowego, a w terenie oznaczają go krzyżyki o zaokrąglonych ramionach.

Zakon żyje w czterech klasztorach

Cystersi nieprzerwanie przebywają w Mogile i Szczyrzycu od pierwszej połowy XIII wieku, a po latach przerw wrócili do Jędrzejowa i Wąchocka. Pod zakonną opieką pozostają też trzy kolejne kościoły: oliwska katedra, romańska świątynia w Sulejowie i opactwo w Henrykowie, gdzie od 1993 roku działa wspólny nowicjat cystersów w Polsce.

Romań, barok i rekordy

Wśród kilkudziesięciu obiektów szlaku wyróżniają się romańskie zespoły w Wąchocku i Sulejowie oraz barokowe Krzeszów z Mauzoleum Piastów i kaplicami. Lubiąż to największe opactwo cysterskie w Europie. Opactwo w Łęknie z lat 40. XII wieku uchodzi za prawdopodobnie najstarsze na ziemiach polskich; cenne Biblije łekneńskich mnichów przechowuje zamek w Kórniku. W Jędrzejowie — jednym z najstarszych opactw w Polsce — czeka sanktuarium bł. Wincentego Kadłubka.

Praktycznie

Trasa obejmuje kilkadziesiąt punktów: od Oliwy, Pelplina i Żarnowca, przez Chełmno, Toruń i Wielkopolskę, po Dolny Śląsk, Małopolskę i Góry Świętokrzyskie. Na zwiedzanie najlepiej wybrać jeden region — na przykład punkt wyjścia w Jędrzejowie łączy się wygodnie z pobliskim Ponidziem i Kielcami.