Ślęża

Ślęża (718 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Masywu Ślęży i całego Przedgórza Sudeckiego, wznoszący się samotnie nad równiną ok. 30 km na południowy zachód od Wrocławia. Ta „święta góra Śląska”, zwana też Śląskim Olimpem, łączy łatwe wejście z Sobótki, prehistoryczne kamienne rzeźby, kościół i schronisko na szczycie oraz rozległe widoki na Sudety i Nizinę Śląską. Należy do Korony Gór Polski i Korony Sudetów, dlatego to jeden z najczęściej zdobywanych szczytów Dolnego Śląska.

Góra kultu i kamienne rzeźby

Ślęża była ośrodkiem kultu solarnego, którego początki sięgają epoki brązu. Kronikarz Thietmar z Merseburga pisał na początku XI wieku o górze otaczanej czcią i miejscu pogańskich obrzędów — choć rola kultowa i pochodzenie nazw „Śląsk” i „Ślężanie” nadal budzą dyskusje. Z okresu kultury łużyckiej pochodzą granitowe rzeźby: Niedźwiedź na szczycie i drugi przy drodze, Mnich, Panna z rybą i Grzyb w Sobótce. Na zboczach zachowały się kamienne wały, a szlaki archeologiczne oznaczono symbolem niedźwiedzia.

Ok. 1110 roku możny Piotr Włostowic ufundował na szczycie klasztor kanoników regularnych, przeniesiony później do Górki, a w 1153 roku do Wrocławia. Do 1945 roku górę nazywano po niemiecku Zobtenberg; w latach 1945–1954 oficjalnie Sobótka, od 1954 roku Ślęża.

Co jest na szczycie

• Kościół Nawiedzenia NMP — odbudowany po pożarze w latach 1851–1852, wpisany do rejestru zabytków razem z XX-wieczną wieżą widokową.
• Wieża widokowa z panoramą na Sudety, m.in. Góry Sowie.
• Dom Turysty PTTK im. Romana Zmorskiego — budynek z lat 1907–1908.
• Maszt RTCN Ślęża — pierwszą transmisję telewizyjną nadano stąd 1 lutego 1958 roku.
• Ruiny średniowiecznego zamku i figura Niedźwiedzia.

Góra zbudowana jest głównie z gabra (szczyt i stoki południowe) oraz granitu (stoki północne); geolodzy uważają większą część masywu za fragment dawnej skorupy oceanicznej sprzed ok. 350 mln lat.

Ile czasu i dla kogo

Na wejście i zejście czerwonym szlakiem zarezerwuj 3,5–4 godziny z odpoczynkiem na szczycie. Trasa nie ma trudności technicznych, więc poradzą sobie z nią także starsze dzieci; z wózkiem to jednak zły pomysł. Najładniej jest jesienią i w pogodne zimowe dni.

Szlaki na Ślężę

• Czerwony z Sobótki — najpopularniejszy, ok. 5,2 km i ok. 2 godziny marszu na szczyt, w większości przez las; prowadzi nim też Droga św. Jakuba.
• Żółty z Sobótki przez Wieżycę — wygodny, jeśli przyjeżdżasz pociągiem; po drodze wieża Bismarcka na Wieżycy.
• Z Przełęczy Tąpadła (379 m) — krótsze podejście od południa, m.in. niebieskim szlakiem przez skalistą Skalną Perć; wariant z zieloną ścieżką przyrodniczą to ok. 5 km i 2 godziny.

Na trasy włóż buty z dobrą podeszwą — kamienie i korzenie bywają śliskie.

Informacje praktyczne

• Wejście jest bezpłatne i możliwe przez cały rok.
• Samochodem z Wrocławia jedziesz ok. 30 km do Sobótki; parking przy ul. Armii Krajowej na końcu miasta leży tuż przy wejściu na czerwony szlak. Drugi popularny start to parking na Przełęczy Tąpadła.
• Szczyt leży w rezerwacie przyrody — według serwisów szlakowych obowiązuje tu zakaz wprowadzania psów; sprawdź tablice przy wejściu.
• Zimą szlaki bywają oblodzone, przyda się obuwie z raczkami.

W okolicy

W Sobótce zajrzyj do Muzeum Ślężańskiego. Sąsiednia Radunia (573 m) i Wieżyca to dobre krótsze cele, a do Świdnicy z Kościołem Pokoju (UNESCO) masz ok. 17 km.