Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej w Pilicy

Obraz, przed którym modlą się pielgrzymi w Pilicy-Biskupicach, ma zaledwie 37,5 × 25 cm i według tradycji znalazł go w przydrożnej karczmie biskup, który przypadkiem trafił na dwie deski składające się w wizerunek Matki Bożej. Dziś ta niewielka włoska kopia rzymskiej ikony Salus Populi Romani nosi korony poświęcone przez Jana Pawła II, a barokowy kościół franciszkanów, w którym wisi, jest Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej – Opiekunki Rodzin.

Historia: fundacja synowej króla

Klasztor ufundowała Maria Józefa z Wesslów Sobieska, właścicielka Pilicy i wdowa po królewiczu Konstantym, synu Jana III Sobieskiego. W 1739 roku podarowała franciszkanom plac zwany Pikoż na wzgórzu w Biskupicach, tuż przy granicy miasta; 2 listopada tego roku biskup krakowski kard. Jan Lipski zgodził się na budowę, a w 1740 roku na pilickim zamku podpisano akt fundacji. Zakonnicy zamieszkali w klasztorze w 1745 roku, kościół pw. Najświętszego Imienia Jezus wzniesiono w latach 1743–1746 i konsekrowano 14 maja 1747 roku. W XVIII wieku działała tu biblioteka i studium filozofii i teologii.

Potem przyszły złe lata. W 1857 roku pożar strawił dużą część zabudowań, a za udział zakonników w powstaniu styczniowym władze carskie skazały klasztor na kasatę, przeprowadzoną w 1902 roku – jeden brat mieszkał tu jednak aż do śmierci w 1915 roku. Franciszkanie wrócili 30 października 1915 roku za zgodą austriackich władz okupacyjnych. W czasie II wojny światowej Niemcy splądrowali klasztor, a od 1946 roku zakonnicy prowadzą parafię.

Obraz Matki Bożej Śnieżnej

Według przekazu wizerunek należał najpierw do brata fundatorki, biskupa kamienieckiego Augustyna Wessla. Sobieska przechowywała go w kaplicy zamkowej, a opuszczając Pilicę w 1753 roku, podarowała go franciszkanom. Obraz namalowano na deskach olchowych; badania konserwatorskie datują go na XVII wiek i wskazują na Włochy. Uważany jest za jedną z najstarszych na ziemiach polskich kopii rzymskiego oryginału z bazyliki Santa Maria Maggiore. Złote korony z brylantami, wykonane przez Krzysztofa Wronę z Brzeska, poświęcił Jan Paweł II 19 sierpnia 2002 roku w Kalwarii Zebrzydowskiej, a 15 czerwca 2003 roku biskup sosnowiecki Adam Śmigielski koronował obraz i ogłosił kościół sanktuarium.

Na co zwrócić uwagę

• Obramowanie wnęki z obrazem – brat zakonny Martynian Wolski wykonał je z intarsjowanych fragmentów sekretarzyka, który fundatorka zostawiła klasztorowi.
• Srebrna, pozłacana sukienka na obrazie, wykonana z wotów w 1857 roku, oraz aniołowie podtrzymujący wizerunek – prawdopodobnie XVIII-wieczne wota.
• Barokowe ołtarze w stylu regencji, XVIII-wieczne epitafia i obrazy Szymona Czechowicza.
• Dziedziniec odpustowy z bramą i kaplicami z drugiej połowy XVIII wieku oraz klony, lipy i jesiony sadzone wokół murów w XVIII wieku – część z nich rośnie do dziś.

Tripto podpowiada

Zespół stoi pod adresem Biskupice 47, na wzgórzu tuż przy dawnych granicach miasta Pilicy. Kościół i klasztor są wpisane do rejestru zabytków. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przed mszą lub po niej; aktualny porządek nabożeństw publikuje parafia na stronie klasztor-pilica.pl. Od 2009 roku sanktuarium łączy szczególna więź duchowa z bazyliką Matki Bożej Większej w Rzymie, dlatego pielgrzymi mogą tu uzyskać te same odpusty co w Santa Maria Maggiore. Na wizytę wystarczy 30–45 minut; połącz ją ze spacerem po Pilicy i zamku, w którego kaplicy obraz przechowywano przed 1753 rokiem.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się klasztor franciszkanów w Pilicy?

Klasztor z Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej stoi pod adresem Biskupice 47, na wzgórzu tuż przy dawnych granicach Pilicy. Kościół i klasztor są wpisane do rejestru zabytków.

O której są msze w klasztorze w Pilicy?

W niedziele i święta msze odprawiane są o 7:30, 9:00, 11:00 i 18:00, a w dni powszednie o 7:00 i 18:00, poza grudniem, lipcem i sierpniem także o 7:30. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przed mszą lub po niej.

Kto ufundował klasztor w Pilicy?

Ufundowała go Maria Józefa z Wesslów Sobieska, synowa króla Jana III Sobieskiego. Akt fundacji podpisano w 1740 roku, a kościół wzniesiono w latach 1743–1746.

Jaki obraz czczony jest w sanktuarium w Pilicy?

To niewielki obraz Matki Bożej Śnieżnej, kopia rzymskiej ikony Salus Populi Romani, datowana na XVII wiek. Koronowano go 15 czerwca 2003 roku koronami poświęconymi przez Jana Pawła II.

Ile czasu zarezerwować na wizytę w klasztorze w Pilicy?

Na wizytę wystarczy 30–45 minut. Warto połączyć ją ze spacerem po Pilicy i zamku, w którego kaplicy obraz przechowywano przed 1753 rokiem.