Rynek w Pilicy

Trapezowaty plac w Pilicy zachował układ z czasów lokacji miasta pod koniec XIV wieku – ulice wciąż wybiegają z jego naroży dokładnie tam, gdzie zaczynały się dawne trakty do Krakowa, Lelowa, Żarnowca i Sławkowa. Na środku Rynku w Pilicy, dziś placu Adama Mickiewicza, stoi niewielki ratusz odtworzony na odsłoniętych przez archeologów fundamentach, a obok zadaszona studnia. To dobry punkt startowy do spaceru po jednym z mniej znanych miasteczek Jury.

Historia: miasto u źródeł Pilicy

Pierwsza wzmianka o Pilicy pochodzi z początku XIII wieku, ale ówczesna osada leżała w innym miejscu – na Wzgórzu św. Piotra, około kilometra od obecnego centrum. Do przenosin w dolinę rzeki doszło w XIV wieku, a prawa miejskie na wzór magdeburski miasto otrzymało prawdopodobnie w 1393 roku. Wtedy wytyczono rynek i siatkę ulic, które przetrwały do dziś. W czasie potopu wycofujący się Szwedzi spalili miasto, a później Pilica płonęła jeszcze wielokrotnie – dlatego domy przy rynku pochodzą głównie z końca XIX i z XX wieku.

W 1870 roku, kilka lat po powstaniu styczniowym, Pilica utraciła prawa miejskie na mocy carskiego ukazu. Odzyskała je dopiero w 1994 roku.

Co zobaczyć

• Ratusz – rekonstrukcja na fundamentach odsłoniętych podczas badań archeologicznych: biały budynek z gontowym dachem, wieżyczką z zegarem i drewnianymi schodami zewnętrznymi.
• Studnię miejską – odtworzoną, z zadaszeniem na kamiennych filarach.
• Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty na zachód od rynku – najcenniejszy zabytek w centrum; jego wieże widać z płyty placu.
• Kościół św. Jerzego przy ul. Krakowskiej, dawny kościół szpitalny, który pierwotnie stał poza miastem.

Ciekawostki

• Na dawnym rynku poza ratuszem stały waga miejska, jatki i kramy – plac był niegdyś gęsto zabudowany.
• Na Wzgórzu św. Piotra, gdzie zaczynała się Pilica, zachowały się drewniana dzwonnica, ołtarz i murowana zakrystia kościoła spalonego w 1945 roku. Msza pod gołym niebem odprawiana jest tam raz w roku, 29 czerwca.

Tripto podpowiada

Rynek jest dostępny przez całą dobę i bezpłatnie; na spacer po placu i zajrzenie do kościoła wystarczy 30–45 minut. Samochód zostawisz w okolicy placu. Kilka minut pieszo dzieli rynek od zespołu pałacowego z XVII-wiecznymi bastionowymi fortyfikacjami, a niedaleko biją źródła rzeki Pilicy.