Rynek w Zamościu

Rynek Wielki w Zamościu to jedna z najwspanialszych renesansowych przestrzeni miejskich Europy: kwadrat o wymiarach 100 × 100 m zaprojektowany w ramach miasta założonego w 1580 roku przez hetmana Jana Zamoyskiego. W 1992 roku rynek wraz ze Starówką wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a miasto zyskało przydomki „miasta arkad” i „Padwy północy”.

Ratusz ze schodami wachlarzowymi

Dominantą placu jest ratusz z wieżą o wysokości 52 m. Obecny kształt zyskał w drugiej połowie XVIII wieku, gdy powstały słynne schody wachlarzowe, latem zamieniane w scenę Zamojskiego Lata Teatralnego. Gmach nie stoi ani pośrodku placu, ani pośrodku pierzei — tak zaznaczono pierwszeństwo ordynata Zamoyskiego nad burmistrzem. Fasada wydaje się symetryczna, lecz lewa strona jest szersza o 130 cm. Latem w południe trębacz gra hejnał tylko w trzy strony świata — według tradycji hetman nie chciał pozdrawiać Krakowa, gdzie rezydował król Waza.

Kamienice ormiańskie i Morandowska

Przy trzech pierzejach stoją po osiem kamienic z arkadowymi podcieniami; północną liczy sześć, bo dwa miejsce zajęła wieża ratusza. Wiele domów zachowało renesansowe portale, drewniane stropy i polichromie. Cztery kolorowe kamienice ormiańskie — Wilczkowska, Rudomiczowska, Pod Aniołem i Pod Małżeństwem — kryją Muzeum Zamojskie. Przy pierzei południowej stoi kamienica Morandowska, zaprojektowana przez Bernardo Morando dla własnej rodziny.

W praktyce

Rynek to naturalny punkt startowy po Starówce: kawa pod arkadami, muzea i spacer po mieście zbudowanym według ideału renesansu.