Rynek w Tarnowie

Rynek w Tarnowie to jeden z najpiękniejszych renesansowych placów w Polsce i obowiązkowy punkt każdej wycieczki do „perły renesansu”. Wytyczony przy lokacji miasta w 1330 roku, otoczony jest kamienicami z podcieniami i attykami, a w jego środku stoi ratusz z charakterystyczną ceglaną attyką i maszkaronami. Wejdziesz tu na wieżę widokową, obejrzysz Galerię Sztuki Dawnej i odpoczniesz w ogródkach kawiarnianych — wszystko w promieniu kilkudziesięciu metrów.

Historia rynku i ratusza

Plac ma powierzchnię około 66 arów i lekko opada w kierunku południowym. Przez stulecia niszczyły go pożary — m.in. w 1663, 1735 i 1792 roku — dlatego kamienice nawarstwiają style od renesansu po XIX wiek. Układ urbanistyczny śródmieścia wraz z rynkiem wpisano do rejestru zabytków już w 1934 roku.

Ratusz powstał z dwóch budynków wzniesionych po pożarze z 1494 roku, połączonych na początku XVI wieku. Obecny wygląd nadała mu przebudowa rozpoczęta w 1558 roku, w czasach hetmana Jana Tarnowskiego: wtedy pojawiła się wysoka attyka i cylindryczna część wieży, mierzącej dziś około 28 m. Od 1931 roku w ratuszu działa muzeum.

Rynek pamięta też tragedię: w dniach 11–19 czerwca 1942 roku Niemcy zamordowali na placu i okolicznych ulicach około 3000 Żydów z tarnowskiego getta. Warto o tym pamiętać, spacerując w stronę ulicy Żydowskiej i pozostałości dawnej dzielnicy żydowskiej.

Co zobaczyć na rynku

• Attykę ratusza — 28 blend z portretami członków rodu Leliwitów i 14 maszkaronów, które według tradycji odpowiadały liczbie członków władz miejskich.
• Zegar na wieży — mechanizm z czasów odbudowy po pożarze 1663 roku, uznawany za najstarszy chodzący zegar wieżowy w Małopolsce.
• Salę Pospólstwa na piętrze ratusza, gdzie wybierano władze miasta; są tu dzwony z 1631 roku.
• Kamienice podcieniowe w pierzei północnej (Rynek 19–21) — jedyne zachowane renesansowe podcienia, dziś z Muzeum Historii Tarnowa i Regionu.
• Pasaż Tertila (Rynek 4) i pomnik prezydenta Tadeusza Tertila odsłonięty w 2018 roku.

Zwiedzanie i ceny (stan na październik 2026)

Sam rynek jest dostępny całą dobę i bezpłatnie. Muzeum Ratusz – Galeria Sztuki Dawnej (oddział Muzeum Ziemi Tarnowskiej) jest otwarte w sezonie zimowym, od 1 października do 30 kwietnia: wt.–czw. 9:00–15:00, pt. 9:00–17:00, niedz. 10:00–14:00; w soboty i poniedziałki nieczynne. Od maja do września dochodzą soboty (10:00–15:00), a w niedziele muzeum działa do 15:00.

Bilety: normalny 12 zł, ulgowy 9 zł, rodzinny 28 zł; sama wieża 14/9 zł, ratusz z wieżą 20/14 zł. W środy wystawy stałe są bezpłatne. Opłaca się karnet (40/30 zł) na sześć tarnowskich oddziałów muzeum, ważny 30 dni. Przewodnika (także po angielsku) zamawia się z wyprzedzeniem.

Na spacer po rynku z wejściem do ratusza i na wieżę zaplanuj 1,5–2 godziny.

Dojazd

Tarnów leży ok. 80 km na wschód od Krakowa, przy autostradzie A4. Z dworca PKP na rynek dojdziesz pieszo w około 15 minut. Kierowcy powinni szukać parkingów w strefie płatnego parkowania wokół Starego Miasta — sam rynek jest deptakiem.

W okolicy

• Bazylika katedralna z nagrobkami Tarnowskich — tuż za zachodnią pierzeją.
• Ulica Żydowska i bima dawnej Starej Synagogi.
• Góra św. Marcina z ruinami zamku Tarnowskich — dobry cel krótkiej wycieczki.