Muzeum Historii Tarnowa

Po historii Tarnowa oprowadza tu kataryniarz, a drogę przez sale wyznacza perforowana taśma katarynki z ciekawostkami. Muzeum Historii Tarnowa i Regionu, oddział Muzeum Ziemi Tarnowskiej, zajmuje dwie renesansowe kamienice podcieniowe w północnej pierzei Rynku — nr 20 z 1565 roku i nr 21, prawdopodobnie z 1568 roku. Same budynki są eksponatem: kryją polichromie od XVI do XIX wieku i iluzjonistyczną klatkę schodową zwieńczoną kopułą z latarnią.

Historia kamienic: od Rhodów do muzeum

W połowie XVII wieku okazałe domy, podobnie jak całe miasto, popadły w ruinę. W XVIII wieku obie kamienice należały do szkockiej rodziny Rhodów, a odbudowane po pożarach — inaczej niż wiele budynków przy Rynku — zachowały podcienia. W latach 1767–1788 dom nr 21 był własnością Mateusza Morozowicza, pocztmagistra Jego Królewskiej Mości. Po pierwszym rozbiorze, gdy w 1772 roku do Tarnowa weszli Austriacy, kamienicę zajęto na kwaterę generała Ryszarda d’Altony, a sąsiedni dom także służył wojsku.

W XIX i XX wieku kolejni żydowscy właściciele przebudowywali wnętrza, przez co budynki traciły renesansowy charakter. Rekonstrukcja zaczęła się w czasie wojny: w 1942 roku przywrócono malowaną dekorację kamienicy nr 20, a w latach 1946–1949 odtworzono attyki obu domów. Kamienica nr 20 trafiła do muzeum w 1949 roku, nr 21 w 1975 roku. Obecna wystawa stała działa od 2020 roku.

Co zobaczyć

• Salę „Pod orłem” z cennymi dokumentami pergaminowymi i renesansową polichromią; prowadzi do niej zabytkowy kamienny portal.
• Zbrojownię ze średniowiecznymi mieczami.
• Piwnice, w których wystawa cofa się do prehistorii, a potem prowadzi do gospody cechowej.
• Wagon tramwaju, przez którego okna widać dawny Tarnów, oraz sale o II wojnie światowej i PRL.
• Najwyższe piętro z charakterystycznymi budynkami miasta, jego wybitnymi postaciami i śladami wielowyznaniowej przeszłości, a całość dziejów podsumowuje „multimedialna pigułka”.

Na co zwrócić uwagę

Konserwatorzy odsłonili w ostatnich latach dawne dekoracje malarskie. W frontowych pomieszczeniach obu kamienic zobaczysz szaro-czerwone kasetony na brunatnym lub czerwonym tle, a w zachodnim pomieszczeniu domu nr 21, dziś szatni, grafitowo-biały ornament w romby. Najciekawsza jest narożna sala na pierwszym piętrze: obok XVI-wiecznej polichromii widać tam kolejne warstwy od pierwszej połowy XVII do połowy XVIII wieku, a nawet malowidła XIX-wieczne. Z zewnątrz przyjrzyj się elewacjom i kamieniarce obramień okien.

Tripto podpowiada

Muzeum mieści się przy Rynku 20–21. Według strony muzeum jest czynne we wtorek–czwartek 9:00–15:00, w piątek 9:00–17:00, w niedzielę 10:00–15:00 (od października do kwietnia 10:00–14:00), a w soboty tylko od maja do września, 10:00–15:00. Bilet normalny kosztuje 12 zł, ulgowy 9 zł, rodzinny 28 zł; w środy wystawy stałe można zwiedzać bezpłatnie. Jeśli zostajesz w Tarnowie dłużej, karnet za 40 zł (ulgowy 30 zł) obejmuje sześć placówek muzeum w mieście przez 30 dni, w tym Ratusz z Galerią Sztuki Dawnej (Rynek 1). Na zwiedzanie zaplanuj 1–1,5 godziny.