Rezerwat Pazurek na Jurze

28 czerwca 1947 roku, mimo wczesnej i ciepłej wiosny, speleolog Kazimierz Kowalski znalazł na dnie skalnej studni w Cisowej Skale sporo lodu – tak odkryto Omszałą Studnię, jedną z większych jaskiń dzisiejszego rezerwatu Pazurek. Ten fragment dawnej Puszczy Olkuskiej między Pazurkiem a Jaroszowcem chroni buczyny z czosnkiem niedźwiedzim i storczykami oraz 11 grup wapiennych skał z kanionami, schroniskami i jaskiniami.

Buczyna i storczyki

Rezerwat utworzono w 2008 roku na powierzchni 187,91 ha, w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd i obszarze Natura 2000 „Jaroszowiec”. Chroni żyzną buczynę sudecką, ciepłolubną buczynę storczykową, kwaśną buczynę i jaworzynę z języcznikiem zwyczajnym. Stwierdzono tu około 300 gatunków roślin naczyniowych, w tym ponad 20 chronionych – m.in. czosnek niedźwiedzi, paprotnik kolczysty, żłobik koralowy oraz storczyki: kruszczyk szerokolistny i kilka gatunków buławników. Wiosną dno lasu pokrywają łany kwitnących roślin, zanim buki zamkną koronami dostęp do światła.

Skały: od Zubowych po Cisową Aleję

• Zubowe Skały – najwyższa i najbardziej okazała grupa w rezerwacie, ze ścianami do 18 m; wspinacze nazwali poszczególne skały Babka I i II, Biała, Główny Mur, Boczny Mur, Kwadratowa, Ostatnia i Zielona Ściana.
• Cisowa Skała (ok. 430 m) – w południowej części rezerwatu; na jej wierzchołku dwa równoległe ciągi skał tworzą ciasny korytarz zwany Cisową Aleją lub Cisowym Kanionem. Grotołazi opisali tu kilkanaście jaskiń i schronisk.
• Mała Skałka przy czerwonym szlaku oraz wychodnie na Jastrząbce i w Grzędzie Olkuskiej.

Po utworzeniu rezerwatu wspinaczkę zakazano. Od czerwca 2019 roku jest znów możliwa tylko na określonych warunkach, dlatego przed wejściem na skały sprawdź aktualne zasady.

W pobliżu

Tuż obok wznosi się Januszkowa Góra (449 m), nazwana od legendarnego zbójnika Januszka. Kilkanaście metrów pod jej szczytem jest ogrodzony otwór jaskini Januszkowa Szczelina, uznawanej za trzecią co do głębokości na całej Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej – dostępnej wyłącznie dla grotołazów ze sprzętem. Kilka kilometrów dalej stoją ruiny zamku w Rabsztynie.

Tripto podpowiada

Przez rezerwat prowadzi okrężna ścieżka dydaktyczna z 12 przystankami i tablicami oraz zielony szlak – odgałęzienie Szlaku Orlich Gniazd. Według Visit Małopolska pętla ma nieco ponad 5 km; na miejscu są drewniane schody z poręczami wplecione między skalne ściany. Do rezerwatu dojdziesz niebieskim łącznikiem od stacji kolejowej w Jaroszowcu lub od leśnego parkingu przy drodze wojewódzkiej nr 783 Olkusz–Wolbrom, w pobliżu Pazurka. Wstęp jest bezpłatny przez cały rok, ale po ulewach i zimą ścieżki bywają śliskie. Na pętlę z postojami przy skałach przeznacz 2–3 godziny. Psy prowadź na smyczy i nie schodź ze znakowanych ścieżek.