Czubatka na Jurze

Czubatka to wzgórze o wysokości 382 m n.p.m. na zachodnim skraju wsi Klucze i jeden z najwygodniejszych punktów widokowych na Pustynię Błędowską – największy w Polsce obszar lotnych piasków, liczący około 33 km². Na szczyt można wjechać samochodem, a z ogrodzonego tarasu widać obie części pustyni, okoliczne wzgórza i w oddali Hutę Katowice. To dobry start pieszej wycieczki na piaski albo krótki postój w drodze przez Jurę.

Co zobaczyć

• Taras widokowy – ogrodzony, z lunetą i opisaną panoramą. Gmina podkreśla, że widać stąd zarówno południową część pustyni, jak i północną, wojskową, od strony Chechła.
• Altana, ławki i stoły – zadaszone miejsce na odpoczynek i tablice informacyjne o pustyni.
• Wieża obserwacyjna Nadleśnictwa Olkusz – wysoka konstrukcja na szczycie służy leśnikom, nie turystom, ale jest dobrym punktem orientacyjnym.

Ciekawostka nazewnicza: na mapie Geoportalu wzgórze figuruje jako Jałowce, ale na drogowskazach, tablicach i w przewodnikach króluje nazwa Czubatka. Szukając dojazdu w nawigacji, wpisz więc raczej Czubatkę albo nazwy ulic prowadzących na szczyt.

Historia: pustynia stworzona przez człowieka

Pustynia Błędowska nie jest dziełem samej natury. Od około XIII wieku okoliczne lasy intensywnie wycinano na potrzeby kopalń srebra i ołowiu w rejonie Olkusza, a wylesienie i obniżenie wód gruntowych odsłoniło polodowcowe piaski. Od początku XX wieku teren służył jako poligon; w czasie II wojny światowej Niemcy testowali tu m.in. elementy pocisków V-1. Na Czubatce istniało niegdyś stanowisko dowodzenia, którego ruiny usunięto z obawy przed zawaleniem. W latach 50. część pustyni obsadzono sosną i wierzbą, dlatego południowa część mocno zarosła; od 2014 roku, po projekcie Life+, odsłonięte piaski znów można zwiedzać.

Tripto podpowiada

Dojazd prowadzi ulicami Rudnicką, Podgórną i Górną i jest oznakowany brązowymi tablicami „Czubatka – Pustynia Błędowska”. Autokary nie wjadą na ul. Podgórną – dla nich przewidziano parking przy ul. Rudnickiej obok boiska. Z Czubatki żółty szlak sprowadza na pustynię, do tamtejszych platform widokowych i ścieżek dydaktycznych, a dalej do Błędowa na zachodnim krańcu piasków. Jeśli chcesz zobaczyć otwarte wydmy z góry, dołóż punkt Dąbrówka (355 m n.p.m.) w Chechle z platformą z 2017 roku. Na sam punkt widokowy wystarczy pół godziny; na zejście na pustynię weź wodę i wygodne buty, a tablic zakazu wstępu na teren wojskowy nie lekceważ.