Róża Wiatrów na Pustyni Błędowskiej

Róża Wiatrów to drewniany punkt widokowy w Kluczach, którego ramiona schodzą prosto na piasek Pustyni Błędowskiej. Z tarasu widać otwarte połacie największego w Polsce obszaru lotnych piasków, a kilka kroków dalej można już iść boso po wydmach. Platforma powstała w 2018 roku i dziś jest najwygodniejszym wejściem na „polską Saharę”, także z wózkiem.

Platforma w kształcie róży wiatrów

Nazwa pochodzi od kształtu konstrukcji: drewniane pomosty rozchodzą się promieniście jak strzałki kompasu, a ich końce opadają na piaski. Obok platformy powstał kompleks altan, podestów i tablic o przyrodzie pustyni, z którego startują ścieżki edukacyjne. Przy konstrukcji ustawiono wojskowe działa, przypominające, że pustynia była i częściowo nadal jest terenem wojskowym. Uchodzi za najnowszy i najciekawszy z trzech głównych punktów widokowych pustyni; dwa pozostałe to wzgórze Czubatka (382 m) w Kluczach i Dąbrówka w Chechle.

Pustynia, którą zrobili ludzie

Pustynia Błędowska zajmuje około 33 km², ma niecałe 10 km długości i do 4 km szerokości, a piaski mają średnio 40 m miąższości, miejscami nawet 70 m. Osadziły się w epoce lodowcowej, ale odsłonił je człowiek: od około XIII wieku okoliczne lasy wycinano na potrzeby kopalń srebra i ołowiu oraz hut w rejonie Olkusza. Jeszcze sto lat temu obserwowano tu burze piaskowe i fatamorgany. W latach 60. XX wieku teren częściowo zalesiono, a w ostatnich latach usunięto część drzew i krzewów, by znów odsłonić piaski. Obszar chroni Natura 2000.

Ciekawostki

Od początku XX wieku pustynia służyła jako poligon. W czasie II wojny światowej ćwiczyli tu niemieccy lotnicy z lotniska Udetfeld koło Siewierza i testowano elementy latających bomb V-1. Dziś ćwiczą tylko spadochroniarze w północnej części, dlatego w okolicach Chechła w głąb piasków wolno chodzić wyłącznie szlakami. Legenda przypisuje powstanie pustyni diabłu, który chciał zasypać olkuskie kopalnie piaskiem znad Bałtyku, ale rozdarł worek o wieżę kościoła w Błędowie.

Tripto podpowiada

Dojazd prowadzi z ulicy Bolesławskiej w Kluczach asfaltową drogą, przy której mijasz kilka parkingów. Platforma jest dostosowana do wózków dziecięcych i inwalidzkich, a jej ramiona pozwalają zejść na piasek bez przedzierania się przez las. Każdego września odbywa się tu Juromania z rodzinnym piknikiem i atrakcjami wojskowymi. Na spacer z platformą zaplanuj 1–2 godziny, a o zachodzie słońca podjedź jeszcze na Czubatkę, skąd panorama jest najszersza. Wokół pustyni biegnie około 25-kilometrowa pętla rowerowa Velo Pustynia.