Jaskinie w Kluczach

Pod lasami gminy Klucze, kilka kilometrów od Pustyni Błędowskiej, kryje się kilkadziesiąt metrów pionowych szczelin, studni i sal. Jedną z jaskiń odkryto, gdy grotołazi zauważyli zimą stopiony śnieg nad szczeliną wydychającą ciepłe powietrze, inną – podczas kopania studni w środku wsi. Dla zwykłego turysty dostępna jest właściwie tylko jedna z nich, ale spacer jurajską ścieżką dydaktyczną pozwala zobaczyć, jak wygląda tutejszy kras.

Kras na Jurze

Gmina Klucze leży na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, w krajobrazie wapiennych wzgórz, ostańców, lasów i doliny Białej Przemszy; spora jej część należy do Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i obszarów Natura 2000. Wśród zjawisk krasowych gmina wymienia wzgórza i skały będące pomnikami przyrody (m.in. Szczypy, Maśnicę, Winnicę i Piecki) oraz jaskinie: Błotną, Lodową, Pod Porzeczką i Na Świniuszce. To nie jest jedna urządzona atrakcja z kasą i oświetloną trasą, lecz rozproszone obiekty o bardzo różnym charakterze.

Najciekawsze jaskinie

• Jaskinia Lodowa w Jaroszowcu – pionowa rozpadlina wysoka do 16 m i szeroka na około metr, na wzgórzu Pod Wieżą w masywie Góry Stołowej. W dolnej części panuje stały, zimny mikroklimat i śnieg zalega tu często do późnej wiosny. Leży przy 5. przystanku ścieżki dydaktycznej „Góra Stołowa” i jest często odwiedzana.
• Jaskinia Błotna – w lesie w masywie Stołowej Góry, poza szlakami. Ma 140 m długości i 42 m głębokości, a wejście prowadzi przez studnię głęboką na 23 m, na początku szeroką tylko na 25 cm. W środku są duże stalaktyty i tzw. makarony. Odkryli ją w listopadzie 1988 roku grotołazi z Bielska-Białej, zwabieni stopionym śniegiem nad szczeliną.
• Jaskinia na Świniuszce (Brzęczka) – na wzgórzu koło Rodaków, 127 m długości i 37 m głębokości, ósma co do długości na Jurze. Wejście to ciasna pionowa szczelina, a w środku grożą obsypujące się kamienie.
• Jaskinia Mąciwody – w samych Kluczach, odkryta w latach 50. podczas kopania studni. Wchodzi się do niej przez ocembrowaną studnię, a dno na głębokości 19 m znajduje się pod wodą.

Ciekawostki

Większość tutejszych jaskiń to szczeliny powstałe na rozpadlinach w późnojurajskich wapieniach, dlatego szata naciekowa bywa w nich uboga. Wyjątkiem jest Błotna z kalcytowymi polewami, misami i „polami ryżowymi”. W Mąciwodach grotołazi nurkowali w syfonie już w 1976 roku.

Tripto podpowiada

Błotna, Świniuszka i Mąciwody to obiekty wyłącznie dla wyszkolonych grotołazów ze sprzętem linowym – nie wchodź do nich bez doświadczenia, kasku i asekuracji. Dla turystów najlepszym wyborem jest pętla ścieżki dydaktycznej „Góra Stołowa”: kościół w Jaroszowcu – skała Maniakówka – Jaskinia Błotna – Jaskinia Lodowa – kamieniołom Cieszyniec – kościół. Wiosną zajrzyj do Lodowej, by zobaczyć zalegający śnieg. Spacer zajmie 1,5–2 godziny, a potem warto podjechać na punkt widokowy Czubatka w Kluczach z panoramą Pustyni Błędowskiej.