Podziemna Trasa Turystyczna w Sandomierzu

Podziemna Trasa Turystyczna w Sandomierzu to licząca 470 metrów sieć dawnych kupieckich piwnic i składów, ukrytych pod Rynkiem i kamienicami Starego Miasta. Schodzi się nawet 12 metrów pod płytę rynku, a po drodze słucha legend o Tatarach i Halinie Krępiance oraz historii górników, którzy w latach 60. uratowali miasto przed zapadnięciem się. To jedna z najchętniej odwiedzanych atrakcji Sandomierza i dobry pomysł na każdą pogodę – również z dziećmi.

Skąd się wzięły sandomierskie podziemia

Sandomierz stoi na lessie – miękkiej, łatwej w drążeniu skale. Od XIV–XV do XVII wieku mieszczanie kopali pod domami wielopoziomowe piwnice, w których przechowywali towary. Z czasem korytarze sięgały nawet 15 metrów w głąb, a o wielu z nich zapomniano.

W latach 60. XX wieku puste przestrzenie zaczęły się mścić: pod kamienicami i ulicami pojawiały się zapadliska, a Staremu Miastu groziła katastrofa budowlana. W 1963 roku naukowcy z krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej przygotowali program ratowania Starówki, a w październiku 1964 roku przyjechali tu górnicy z Bytomia. Przez kolejne lata likwidowali niebezpieczne wyrobiska i wzmacniali grunt pod budynkami. Część zabezpieczonych komór zachowano i połączono w trasę, którą udostępniono zwiedzającym w 1977 roku.

Co zobaczyć na trasie

Trasa łączy 34 pomieszczenia położone na głębokości od 4 do 12 metrów. Biegnie pod Rynkiem, ulicami Oleśnickich, Opatowską i Bartolona, a kończy się w budynku Ratusza. Na trasie zobaczysz:

• ceglane chodniki i strome schody między kondygnacjami, w części z zachowanymi dawnymi obmurowaniami,
• komory urządzone jak dawne składy kupieckie – z beczkami, dzbanami i sprzętami codziennego użytku,
• ekspozycje o historii miasta i rzemiośle,
• malowidła ścienne ilustrujące legendy, m.in. o najeździe Tatarów i bohaterskiej Halinie Krępiance,
• zmodernizowany tunel górniczy z ekranami i hologramami, w których aktorzy ze Śląska odgrywają scenę z pracy górników ratujących Sandomierz.

Najbardziej znana opowieść dotyczy Haliny Krępianki. Według legendy podczas najazdu tatarskiego w XIII wieku dziewczyna zgodziła się poprowadzić najeźdźców podziemnymi korytarzami do miasta, ale podstępem zwiodła ich w głąb lochów, w których zostali zasypani – ginąc wraz z wrogami, ocaliła gród. Przewodnicy opowiadają tę historię w miejscu, gdzie zilustrowano ją na ścianach.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Zwiedza się w grupach z przewodnikiem; sam spacer trwa zwykle około 45 minut. Pod ziemią jest chłodno przez cały rok, więc latem weź bluzę. Trasa ma wąskie przejścia i sporo schodów, dlatego nie nadaje się dla wózków; osoby z klaustrofobią powinny to wziąć pod uwagę. Dzieciom zwykle bardzo się podoba – legendy i hologramy robią wrażenie. Najdłuższe kolejki są w weekendy i wakacje, wtedy najlepiej kupić bilet online.

Godziny otwarcia i ceny biletów (stan na październik 2026)

• 14 września – 19 kwietnia: codziennie 9:00–17:00, ostatnie wejście o 16:00.
• Sezon turystyczny: codziennie 9:00–19:00, ostatnie wejście o 18:00.

Bilety: 28 zł normalny, 23 zł ulgowy (uczniowie, studenci do 26 lat, osoby z niepełnosprawnością), 20 zł szkolny i dla mieszkańca Sandomierza z Kartą Mieszkańca, 23 zł dla mieszkańców okolic do 30 km. Bilet rodzinny (min. 3 osoby): 26 zł normalny i 21 zł ulgowy od osoby. Dzieci do 3 lat wchodzą bezpłatnie. Usługa przewodnicka dla grup kosztuje 100 zł.

Bilety kupisz w kasie lub online w systemie Sandomierskiego Centrum Kultury (bilety.esceka.pl); część godzin wejść jest dostępna tylko w kasach. Rezerwacje: tel. +48 451 079 489, e-mail sandomierskiepodziemia@esceka.pl.

Dojazd i parking

Wejście znajduje się przy Rynku 10 – od ulicy Oleśnickich, na dziedzińcu Kamienicy Oleśnickich. Sandomierz leży na skraju województwa świętokrzyskiego, nad Wisłą: samochodem z Krakowa jedzie się ok. 2,5–3 godzin, z Warszawy ok. 3 godzin. Na ulicach wokół Starego Miasta działa strefa płatnego parkowania (dni robocze 8:00–18:00), a całodobowe płatne parkingi są m.in. przy pl. Poniatowskiego, ul. Patkowskiego i na Bulwarze nad Wisłą. W niedziele sezonu (maj–wrzesień) miasto uruchamia duży parking na terenie giełdy rolno-ogrodniczej przy węźle dróg 77 i 79.

W okolicy

Podziemia to dobry początek spaceru po Starym Mieście w Sandomierzu: wyjście w Ratuszu wyprowadza na Rynek, kilka kroków dalej jest Brama Opatowska z tarasem widokowym, a dalej Katedra, Zamek Królewski i Wąwóz Królowej Jadwigi. W samej Kamienicy Oleśnickich działa interaktywna wystawa o dawnych wynalazkach i historii miasta.