Brama Opatowska w Sandomierzu

Z czterech bram, którymi wjeżdżało się kiedyś do Sandomierza, przetrwała tylko ta jedna. Gotycka Brama Opatowska z czasów Kazimierza Wielkiego jest dziś wejściem na Stare Miasto i jednym z najlepszych punktów widokowych w mieście: z tarasu na szczycie widać dachy starówki, Wisłę i Kotlinę Sandomierską. W latach 2013–2014 wchodziło na nią ponad 100 tysięcy osób rocznie.

Historia: brama Kazimierza Wielkiego

Bramę zbudowano w drugiej połowie XIV wieku jako część murów obronnych, które ufundował Kazimierz Wielki. Wzniesiono ją z cegły, a narożniki wzmocniono kamiennymi ciosami. W XVI wieku sandomierski lekarz Stanisław Bartolon ufundował jej renesansową attykę – ozdobne zwieńczenie, dzięki któremu gotycka wieża zyskała charakterystyczną sylwetkę. W tej formie brama przetrwała do dziś.

Pozostałe bramy – Zawichojska, Lubelska i Krakowska – zniknęły, a z dwóch furt ocalała tylko Dominikańska, zwana Uchem Igielnym. 8 lutego 1863 roku, w czasie powstania styczniowego, rozbici pod Słupczą powstańcy próbowali bronić się na barykadzie zbudowanej w bramie, ale Kozacy zdobyli ją przy pierwszym ataku. W 2017 roku historyczny zespół Sandomierza, razem z bramą, wpisano na listę pomników historii.

Co zobaczyć

• Przejazd bramny z kamiennymi arkadami i śladami dawnych urządzeń obronnych.
• Renesansową attykę – najlepiej widoczną z ul. Opatowskiej, od strony przedmieścia.
• Taras widokowy na szczycie z panoramą Starego Miasta, katedry, Wisły i Gór Pieprzowych.
• Ucho Igielne – ocalałą furtę w murach, kilka minut spacerem.

Ciekawostki

W 1979 roku Anna Jantar nagrała na tle Bramy Opatowskiej teledysk do przeboju „Nic nie może wiecznie trwać”. Brama przez lata była zarządzana przez PTTK, a w 2015 roku po sporze o umowę sąd przywrócił ją miastu. W 2014 roku odwiedziło ją 114 676 osób, co pokazuje, jak mocno wpisała się w trasę każdej wycieczki do Sandomierza.

Tripto podpowiada

Brama stoi przy ul. Opatowskiej 40, na północnym skraju starówki. Od 14 września do 19 kwietnia jest otwarta codziennie w godz. 9:00–17:00; ostatnie wejście w dni powszednie o 16:30, w weekendy o 16:15. Latem godziny są dłuższe – sprawdź je na stronie bramy lub pod numerem 668 713 522, gdzie można też kupić bilet online. Na taras prowadzą wąskie schody, co warto wziąć pod uwagę przy wizycie z małymi dziećmi lub osobami o ograniczonej mobilności. Wejdź na górę na początku spaceru: z wysoka łatwiej zorientować się w układzie miasta, a potem zejść ul. Opatowską na Rynek i dalej w stronę katedry i Wąwozu Królowej Jadwigi. Na samą bramę wystarczy 30–45 minut.