Podlaski Szlak Bociani

Czerwone znaki Podlaskiego Szlaku Bocianiego prowadzą rowerzystów przez krainę, w której bociany gniazdują niemal w każdej wsi – od jeziora Hańcza i wiaduktów w Stańczykach po Puszczę Białowieską. Szlak, którego tworzenie rozpoczęto w 2002 roku, łączy cztery parki narodowe: Wigierski, Biebrzański, Narwiański i Białowieski, i należy do międzynarodowej sieci Zielonych Szlaków (Greenways). Jego najważniejszym przystankiem jest Pentowo pod Tykocinem – Europejska Wieś Bociania.

Dwa odcinki, cztery parki

Trasa dzieli się na odcinek suwalski (183 km) i podlaski (206 km), razem około 390 km. Na północy znaki zaczynają się w Stańczykach, przy stuletnich wiaduktach kolejowych przypominających rzymskie akwedukty, i prowadzą przez Suwalski Park Krajobrazowy, Błaskowiznę nad Hańczą – najgłębszym jeziorem w Polsce – oraz okolice Wigier z klasztorem kamedułów. Dalej szlak wchodzi w piaszczyste dukty Puszczy Augustowskiej, mija Sztabin i Jasionowo, a odcinek podlaski zaczyna się w Goniądzu nad Biebrzą.

Na południe od Biebrzy szlak przechodzi przez Osowiec-Twierdzę, Tykocin, Kurowo i Suraż, dolinę Narwi przez Narew, Odrynki i Narewkę, by zakończyć się w Białowieży. Kolejność miejscowości: Białowieża – Pogorzelce – Narewka – Narew – Suraż – Kurowo – Tykocin – Pentowo (łącznik) – Osowiec-Twierdza – Goniądz – Sztabin – Krasnybór – Mikaszówka – Wigry – Stary Folwark – Błaskowizna – Stańczyki.

Pentowo – bocianie gniazda przy dworku

Bociany zaczęły zakładać tu gniazda na czubkach połamanych drzew po wielkiej wichurze, która przeszła nad Podlasiem w 1991 roku. Wokół drewnianego dworku rodziny Toczyłowskich osiadało każdej wiosny ponad 20 par, a jesienią odlatywało około 80 młodych i dorosłych ptaków. Przy dworku stoi wieża do obserwacji bocianów. Tuż obok leży Tykocin z barokowym kościołem, rynkiem i jedną z najpiękniejszych murowanych synagog Podlasia.

Przyroda po drodze

• Bagna Biebrzańskie – blisko 100 tys. ha mokradeł, jeden z największych obszarów naturalnych mokradeł w Europie, gdzie żyją aż 262 gatunki ptaków,
• dolina Narwi koło Suraża – szeroka na 2–4 km, z rzeką płynącą wieloma korytami wśród trzcin, nazywana polską Amazonią,
• Puszcza Białowieska – ostatni fragment lasu pierwotnego na Niżu Europejskim, na końcu szlaku.

Tripto podpowiada

Na każdy z dwóch odcinków zaplanuj długi weekend. Trasa łączy asfalty, drogi gruntowe i piaszczyste dukty – rower trekkingowy lub gravelowy z szerszymi oponami sprawdzi się najlepiej. Bociany oglądasz od wiosny do końca lata; przed jesiennym odlotem zbierają się na nadnarwiańskich łąkach w tzw. sejmiki. Oficjalna strona szlaku nie działa, więc ślad trasy warto pobrać z portali rowerowych lub mapy turystycznej przed wyjazdem.