Park Pałacowy w Białowieży

Po carskim pałacu w Białowieży została tylko ceglana brama kuchenna, ale park, który go otaczał, przetrwał niemal w całości. Park Pałacowy założono na przełomie XIX i XX wieku wokół myśliwskiej rezydencji carów Rosji, a dziś ma około 50 ha i należy do Białowieskiego Parku Narodowego. Na jego terenie stoi najstarszy zabytek Białowieży, najstarszy budynek wsi i muzeum, od którego najlepiej zacząć poznawanie puszczy.

Od dworu królów do rezydencji carów

Polowania w tym miejscu mają długą historię. Na terenie dzisiejszego parku w czasach Wazów stał dwór myśliwski, a w XVIII wieku powstał nowy dwór królewski. We wrześniu 1752 roku zatrzymał się w nim August III Sas z królową Marią Józefą i synami; pamiątką po wielkim polowaniu jest obelisk z piaskowca z napisami po polsku i niemiecku. W 1889 roku car Aleksander III polecił zbudować na miejscu dworu królewskiego nowy pałac, ukończony w 1894 roku. Pałac spłonął w 1944 roku, a w 1961 roku go rozebrano. Dziś w jego miejscu stoi siedziba Dyrekcji BPN i Muzeum Przyrodniczo-Leśne.

Park w stylu angielskim

Założenie zaprojektował Walerian Kronenberg, jeden z najbardziej cenionych ogrodników swoich czasów. To park krajobrazowy: swobodne polany, pojedyncze drzewa i ich grupy na tle zwartych zadrzewień. Z około 200 gatunków drzew i krzewów posadzonych przy zakładaniu parku przetrwało blisko 90. U stóp wzgórza pałacowego, w dolinie Narewki, wykopano dwa stawy z wysepkami.

Na co zwrócić uwagę

• Obelisk z 1752 roku na grobli między stawami – najstarszy zabytek Białowieży.
• Brama kuchenna – jedyna ocalała część carskiego pałacu.
• Drewniany dworek z 1845 roku, zbudowany dla gubernatora grodzieńskiego – najstarszy budynek w Białowieży, dziś siedziba Ośrodka Edukacji Przyrodniczej BPN.
• Grupa dębów szypułkowych na wzgórzu pałacowym, liczących ponad 250 lat.
• Zabudowania z czasów carskich: Dom Zarządu, Dom Marszałkowski, Dom Jegierski, Dom Szoferów i Dom Łaźni.

Tripto podpowiada

Na spacer po parku BPN zaleca około 1 godziny; na stronie parku można pobrać terenowe gry edukacyjne. Muzeum Przyrodniczo-Leśne – najstarsze muzeum w polskich parkach narodowych – pokazuje na dwóch poziomach zbiorowiska leśne puszczy, a zwiedzanie wystawy stałej trwa ok. godziny. Uwaga: od 8 czerwca do końca października 2026 roku wieża widokowa muzeum jest zamknięta z powodu remontu dachu. BPN ostrzega też, że przez park mogą przechodzić żubry – nie podchodź do nich, tylko spokojnie się wycofaj.