Skansen Sioło Budy w Białowieży

Na skraju Puszczy Białowieskiej, we wsi Budy w gminie Białowieża, stoi XIX-wieczna zagroda odtwarzająca codzienne życie mieszkańców podlaskiego przedpola puszczy. Nazwę miejsca zna każdy, kto rozumie gwarę wschodnią: „sioło" oznacza osadę, a „buda" to archaiczna półziemianka z otwartym paleniskiem.

Chata z 1843 roku

Sercem skansenu jest chata z 1843 roku, kryta słomą, z płotem uplecionym z gałęzi wierzby i niebieskimi okiennicami. Wewnątrz zebrano zabytkowe sprzęty i naczynia — najstarsze wykute z jednego kawałka drewna, inne plecione — a także ikonę, obrusy, makatki, oryginalne meble, stroje i piec. Dawne pomieszczenie do młócenia zboża pełni dziś funkcję galerii sztuki ludowej, a obok ustawiono stary ul, pamiątkę czasów, gdy pszczoły hodowano w pniach drzew, i studnię z żurawiem.

Wieś przy puszczy

Historia Budy wiąże się z kolonizacją puszczy, której kontrolowane użytkowanie zapisano w 1589 roku, gdy weszła ona w skład królewskich dóbr stołowych. W okresie międzywojennym w okolicznych budach mieszkali internowani przez władze II RP żołnierze armii powstańczej Stanisława Bułak-Bałachowicza. Na końcu wsi, w stronę Teremisk, rośnie skupisko dębów, których obwody przekraczają 4 metry.

W praktyce

Zagroda leży kilka kilometrów od Białowieży, przy drodze w stronę Teremisk, a przy skansenie działa pensjonat z drewnianymi domkami, więc nocleg łatwo połączyć ze zwiedzaniem. Stąd blisko do Rezerwatu Pokazowego Żubrów, oddalonego o 5,5 km, i Białowieskiego Parku Narodowego o 8,5 km. Teren zagrody pozostaje dostępny przez całą dobę.