Muzeum i Ośrodek Kultury Białoruskiej w Hajnówce

Hajnówka to jedno z centrów białoruskiej mniejszości w Polsce, a jej muzeum powstało w niezwykły sposób: w dawnej hali tartacznej, rękami mieszkańców i za pieniądze zbierane wśród Białorusinów na kilku kontynentach. Budowa trwała prawie 20 lat, od 1984 do 2003 roku. Dziś Muzeum i Ośrodek Kultury Białoruskiej zajmuje ponad 2700 m² w centrum miasta i jest jedynym miejscem w Polsce, które tak szeroko pokazuje kulturę Białorusinów Podlasia.

Historia: muzeum zbudowane przez społeczność

Pomysł muzeum białoruskiego pojawił się już w latach 50. XX wieku. Pierwsza placówka działała w Białowieży w latach 1966–1973 i miała około tysiąca eksponatów; po jej likwidacji zbiory trafiły m.in. do Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu. Na początku lat 80. lokalni działacze z Konstantym Mojsienią na czele uzyskali zamkniętą halę hajnowskich zakładów drzewnych i zaczęli ją przebudowywać.

W 1984 roku zarejestrowano stowarzyszenie, które do dziś prowadzi muzeum jako niezależna organizacja pozarządowa. Budowę wsparli Białorusini z Australii, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Belgii, Niemiec, Kanady i Stanów Zjednoczonych, a mieszkańcy Podlasia oddawali do zbiorów żarna, krosna, drewniane brony i haftowane ręczniki.

Co zobaczyć

• „Białoruska zagroda” – wystawa etnograficzna z elementami multimedialnymi, odtwarzająca chatę, stodołę i spichlerz typowego gospodarstwa.
• „Białoruski kalendarz” – rok pracy na wsi pokazany w dwunastu podcieniach, zgodnie z kalendarzem rolniczym.
• „Rzemiosło na białoruskiej wsi Podlasia” – kowalstwo, kołodziejstwo, bednarstwo, stolarstwo, rybołówstwo i tkactwo.
• Wystawy sztuki współczesnej w dwóch galeriach i trzech holach, w tym prace z cyklu „Białoruski Alfabet Sztuki”, prowadzonego od 2011 roku.

Ciekawostki

Zbiory etnograficzne liczą ponad tysiąc obiektów z XIX i XX wieku, głównie z Białostocczyzny; na wystawach pokazano kilkaset najciekawszych. Muzeum organizuje latem cykl festynów „I tam żywuć ludzi” w podlaskich wsiach, a jego plac w Hajnówce bywa sceną koncertów. Muzeum odwiedza rocznie kilkanaście tysięcy turystów z Polski i z zagranicy.

Tripto podpowiada

Muzeum jest otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–16:00, a od czerwca do września także w niedziele, 11:00–16:00; ostatni bilet sprzedawany jest o 15:00. Bilet normalny kosztuje 30 zł, ulgowy 20 zł. Grupy oprowadzane są po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. Na zwiedzanie zaplanuj 1–1,5 godziny. Z muzeum masz około kilometra do soboru Świętej Trójcy, a do Białowieży niecałe 20 km.