Podgórze i Rynek Podgórski w Krakowie

Podgórze i Rynek Podgórski w Krakowie to dawne samodzielne miasto po prawej stronie Wisły, które dziś jest jedną z najciekawszych dzielnic do spacerowania. Znajdziesz tu trójkątny rynek z neogotyckim kościołem św. Józefa, pamiątki po krakowskim getcie, wzgórze Lasoty z najmniejszym kościołem w mieście i Kopiec Krakusa z panoramą Krakowa. To dobry kierunek dla tych, którzy znają już Stare Miasto i Kazimierz, a chcą zobaczyć Kraków mniej turystyczny.

Historia Podgórza – od wolnego miasta do dzielnicy Krakowa

Podgórze otrzymało prawa miejskie 26 lutego 1784 roku z nadania cesarza Józefa II jako wolne miasto królewskie w zaborze austriackim – na przeciwległym brzegu Wisły leżał wtedy jeszcze polski Kraków. W 1785 roku wytyczono rynek i miasto dostało herb. W XIX wieku Podgórze kilka razy zmieniało przynależność (m.in. w latach 1810–1815 było częścią Krakowa w Księstwie Warszawskim), a w połowie stulecia Austriacy umocnili okoliczne wzgórza. Ostatecznie dzielnicę przyłączono do Krakowa 1 lipca 1915 roku.

Najciemniejszy rozdział to lata 1941–1943, gdy Niemcy utworzyli tu getto dla krakowskich Żydów, a na południu dzielnicy obóz Płaszów.

Rynek Podgórski – co zobaczyć

Rynek ma kształt trójkąta o powierzchni ok. 1,6 ha. Jego dominantą jest kościół św. Józefa (1905–1909) projektu Jana Sas-Zubrzyckiego – ceglana, neogotycka budowla z wieżą wzorowaną na wieży mariackiej. Wewnątrz zwróć uwagę na dębową ambonę z 1910 roku, wzorowaną na kazalnicy z kościoła Mariackiego.

W pierzei północnej stoją najstarsze domy, dawne zajazdy przy trakcie: Dom pod Jeleniami (nr 12) z płaskorzeźbą dwóch jeleni o wspólnej głowie oraz Dworek pod Czarnym Orłem (nr 13), w którym w lipcu 1829 roku zatrzymał się Fryderyk Chopin. Pod numerem 1 stoi dawny ratusz Podgórza. Po remoncie w 2015 roku na płycie rynku odsłonięto fragmenty dawnych torów tramwajowych.

Spacer po Podgórzu – trasa na pół dnia

Miasto proponuje trasę, którą łatwo przejść w 3–4 godziny:

• kładka Bernatka z Kazimierza – po drodze widać Cricotekę z dawną elektrownią,
• Rynek Podgórski i kościół św. Józefa,
• park Bednarskiego w dawnym kamieniołomie,
• wzgórze Lasoty z kościółkiem św. Benedykta i austriackim fortem „Św. Benedykt”,
• Kopiec Krakusa – przy dobrej widoczności widać Tatry,
• kamieniołom Liban, gdzie kręcono sceny do „Listy Schindlera”,
• plac Bohaterów Getta z Apteką pod Orłem,
• ul. Lipowa: Fabryka Schindlera i MOCAK.

Informacje praktyczne

Podgórze to dzielnica – spacer i wejście na rynek są bezpłatne, a kościół św. Józefa otwarty jest zwykle w porze nabożeństw. Na trasie są strome podejścia (Lasota, kopiec), więc przydadzą się wygodne buty; zimą ścieżki na wzgórzach bywają błotniste lub oblodzone. Pamiętaj, że okoliczne muzea mają różne dni zamknięcia (Apteka pod Orłem nie działa w poniedziałki i wtorki, MOCAK w poniedziałki).

Kiedy przyjechać

Na Rynek Podgórski najlepiej wybrać się późnym popołudniem, gdy słońce oświetla fasadę kościoła, a po zmroku wieże są podświetlone. Kopiec Krakusa warto zostawić na koniec dnia – zachód słońca nad Krakowem to jeden z najładniejszych widoków w mieście. W tygodniu jest tu wyraźnie spokojniej niż w weekendy.

Dojazd

Z centrum najprzyjemniej dojść pieszo przez Kazimierz i kładkę Bernatka (ok. 2,5 km od Rynku Głównego). Tramwaje jeżdżą wzdłuż ul. Kalwaryjskiej i Limanowskiego – przystanki „Rynek Podgórski” i „Plac Bohaterów Getta” (aktualne linie sprawdzisz w rozkładzie MPK). Dzielnica leży w strefie płatnego parkowania.