Apteka pod Orłem i Plac Bohaterów Getta w Krakowie

Apteka pod Orłem w Krakowie, stojąca przy placu Bohaterów Getta w Podgórzu, to jedno z najważniejszych miejsc pamięci o krakowskim getcie. W latach okupacji była jedyną apteką za murami dzielnicy zamkniętej, a jej właściciel Tadeusz Pankiewicz – jedynym Polakiem, który mieszkał w getcie przez cały czas jego istnienia. Dziś w dawnej aptece działa oddział Muzeum Krakowa, a sam plac z pomnikiem pustych krzeseł należy do najbardziej przejmujących przestrzeni w mieście.

Historia apteki i getta w Podgórzu

Aptekę „Pod Orłem” założył w 1909 roku Józef Pankiewicz w kamienicy nr 18 przy ówczesnym Małym Rynku w Podgórzu. Jego syn Tadeusz pracował w niej od 1930 roku, a od 1934 roku nią kierował. Gdy w marcu 1941 roku Niemcy utworzyli w Podgórzu getto, apteka znalazła się w jego granicach. Pankiewicz nie wyprowadził się i prowadził ją dalej – jako jedyny nieżydowski mieszkaniec getta.

Apteka działała całą dobę i szybko stała się czymś więcej niż miejscem wydawania leków. Pankiewicz i jego pracownicy przekazywali wiadomości i żywność, ukrywali ludzi i cenne przedmioty (m.in. zwoje Tory), pomagali w kontaktach z „aryjską” stroną miasta. Z okien apteki widzieli też to, co działo się na placu, który był głównym miejscem zbiórek przed deportacjami: pierwszą wielką selekcję w czerwcu 1942 roku i likwidację getta 13–14 marca 1943 roku. Swoje wspomnienia Pankiewicz opisał w książce „Apteka w getcie krakowskim”. W 1983 roku Instytut Yad Vashem uhonorował go tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Po wojnie aptekę znacjonalizowano (1951), a później przeniesiono pod inny adres. Muzeum w dawnych wnętrzach otwarto w 1983 roku; od 2003 roku jest oddziałem dzisiejszego Muzeum Krakowa, a obecną wystawę stałą otwarto w 2013 roku, w 70. rocznicę likwidacji getta.

Co zobaczyć w Aptece pod Orłem

Wystawa „Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim” jest niewielka, ale bardzo gęsta. Odtworzone wnętrza officyny z szafami, szufladkami i recepturą mieszają się z fotografiami, dokumentami, relacjami świadków i fragmentami wspomnień Pankiewicza. Warto zajrzeć do szuflad i szafek – kryją się w nich materiały, które łatwo przeoczyć. Ekspozycja opowiada nie tylko o samej aptece, lecz także o codzienności getta: głodzie, przesiedleniach i ludziach, którzy tu mieszkali.

Plac Bohaterów Getta i pomnik krzeseł

Plac przed apteką nosił kolejno nazwy Mały Rynek i plac Zgody, a obecną otrzymał po wojnie. Po przebudowie w 2005 roku stanął tu pomnik zaprojektowany przez architektów Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka: 70 krzeseł, w tym 33 duże z żeliwa i brązu oraz 37 mniejszych, rozstawionych przy przystankach tramwajowych. Inspiracją był opis z książki Pankiewicza – porzucone meble wynoszone na plac podczas wysiedleń. Puste krzesła symbolizują nieobecnych mieszkańców getta. Realizacja zdobyła wyróżnienie w European Prize for Urban Public Space (2006).

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na samą aptekę wystarczy zwykle 45–60 minut, a dodatkowe pół godziny warto przeznaczyć na plac i okolicę. Dobrze połączyć wizytę ze spacerem po Podgórzu: do Fabryki Schindlera i MOCAK-u przy ul. Lipowej dojdziesz w około 10 minut, a zachowane fragmenty muru getta znajdziesz przy ul. Lwowskiej i Limanowskiego. Wnętrza są niewielkie, więc w weekendy i w sezonie bywa tłoczno – lepiej przyjść rano.

Wystawa porusza trudne tematy, dlatego z dziećmi warto wcześniej porozmawiać o historii getta. Informacje o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami znajdziesz w zakładce „Muzeum dostępne” na stronie Muzeum Krakowa.

Godziny otwarcia i bilety

Stan na październik 2026 (strona Muzeum Krakowa):

• Godziny: środa–niedziela 9:00–17:00, ostatnie wejście o 16:30; poniedziałki i wtorki nieczynne.
• Dni zamknięcia: 1 i 11 listopada oraz 24, 25, 26 i 31 grudnia; 18 grudnia muzeum ma pracować krócej (do 14:00).
• Bilety: normalny 22 zł, ulgowy 16 zł, rodzinny 44 zł; bilet łączony ze Starą Synagogą 26/22 zł (rodzinny 52 zł).
• Środa – wstęp wolny (bilety bezpłatne online lub w kasie, w miarę dostępności miejsc).
• Kontakt: tel. 12 426 50 60 (Centrum Obsługi Zwiedzających), apteka@muzeumkrakowa.pl.

Zimą 2026/27 muzeum nie podaje osobnego grafiku – przed wizytą w okresie świątecznym sprawdź jednak komunikaty na stronie.

Dojazd i parking

Apteka leży przy pl. Bohaterów Getta 18, ok. 2,5 km na południe od Rynku Głównego. Najprościej dojechać tramwajem do przystanku „Plac Bohaterów Getta” (aktualne linie sprawdzisz w rozkładzie MPK) albo przejść pieszo z Kazimierza przez kładkę Bernatka – to około 10–15 minut spaceru. Okolica należy do strefy płatnego parkowania i miejsc jest niewiele, dlatego samochód lepiej zostawić dalej.

W okolicy

• Fabryka Emalia Oskara Schindlera i MOCAK przy ul. Lipowej,
• Rynek Podgórski z neogotyckim kościołem św. Józefa,
• fragmenty muru getta przy ul. Lwowskiej,
• kładka Bernatka i bulwary wiślane,
• Kopiec Krakusa i kamieniołom Liban.