Pałac Wesslów w Warszawie

Przez blisko sto lat to stąd mierzono odległości od Warszawy, a 2 listopada 1830 roku na tutejszą pocztę oddał swój bagaż Fryderyk Chopin, nie wiedząc, że opuszcza kraj na zawsze. Pałac Wesslów, zwany też Pocztą Saską, stoi przy Krakowskim Przedmieściu 25, na rogu Trębackiej i Koziej, naprzeciw pomnika Adama Mickiewicza. Dziś mieszczą się w nim urzędy, ale jego fasady opowiadają ciekawą historię Traktu Królewskiego.

Historia: od rezydencji do poczty

Późnobarokowy pałac wzniesiono prawdopodobnie w latach 1746–1752 dla rodu Załuskich; jego projektantem mógł być Jakub Fontana. W 1761 roku kupił go podskarbi koronny Teodor Wessel, od którego pochodzi nazwa, a trzy lata później sprzedał biskupowi Antoniemu Ostrowskiemu. W 1780 roku budynek nabyto na potrzeby poczty i aż do 1874 roku działała tu główna stacja pocztowa. Utrzymywała ona łączność z Saksonią, stąd nazwa Poczta Saska. Za budynkiem stały wozownie i stajnie dla koni pocztowych, a stąd odjeżdżały dyliżanse.

Przebudowy i wojna

W 1882 roku, przy poszerzaniu ulicy Trębackiej, zburzono przylegającą do pałacu narożną kamienicę. W latach 1883–1884 Aleksander Woyde i Władysław Marconi gruntownie przebudowali gmach: ścięli narożnik, dodali nową elewację od strony Trębackiej i nadbudowali trzecie piętro. Od 1887 roku działały tu m.in. redakcje „Kuriera Codziennego” i „Tygodnika Ilustrowanego”. W 1944 roku pałac spłonął, ale mury i część wyposażenia ocalały, a w 1947 roku odbudowano go według projektu Jana Bieńkowskiego.

Ciekawostki

• Budynek poczty był punktem, od którego liczono odległości od Warszawy.
• Chopin oddał tu bagaż 2 listopada 1830 roku, ale do dyliżansu w stronę Kalisza wsiadł wieczorem przy rogatkach wolskich, gdzie żegnali go przyjaciele.
• Ścięty narożnik od strony Trębackiej to ślad poszerzenia ulicy w XIX wieku.

Tripto podpowiada

Pałac oglądasz z zewnątrz: dziś mieści się tu m.in. prokuratura, więc to nie jest obiekt do zwiedzania. Wystarczy 5–10 minut podczas spaceru Traktem Królewskim. Stań przy pomniku Mickiewicza, by objąć wzrokiem całą fasadę, a potem zajrzyj w ulicę Kozią, wąską uliczkę biegnącą stąd w stronę Pałacu Prymasowskiego przy Senatorskiej. W promieniu kilkuset metrów masz kościół Karmelitów, Pałac Prezydencki i Pałac Potockich.