Pałac Łomnica

Kwadratowy, trzykondygnacyjny pałac z dwoma narożnymi alkierzami stoi przy rozwidleniu dróg do Karpnik i Wojanowa, około 5 km od Jeleniej Góry. Jeszcze na początku lat 90. była to ruina, dziś to jeden z najlepiej ożywionych zespołów Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej: z muzeum wnętrz, hotelem w „Domu Wdowy” i folwarkiem pełnym sklepów i warsztatów. Odbudowę poprowadzili potomkowie rodziny, która mieszkała tu do 1945 roku.

Historia: od Zedlitzów do Küsterów

Dobra łomnickie należały od 1475 do 1654 roku do rodu von Zedlitz, potem do Tomagninich. Wczesnobarokowy dwór z korpusem i narożnymi alkierzami powstał w drugiej połowie XVII wieku, a w latach 20. XVIII wieku przebudowano go — projekt przypisuje się Martinowi Frantzowi, budowniczemu kościoła Łaski w Jeleniej Górze. Najbarwniejszym właścicielem był jeleniogórski kupiec lniany Christian Mentzel, mecenas miasta, który współfinansował budowę kościoła Łaski. Jego rodzina trzymała Łomnicę do 1811 roku i to ona wzniosła obok pałacu klasycystyczny „Dom Wdowy” (1803–1804), przeznaczony dla starszego członka rodu.

W 1835 roku majątek kupił Carl Gustav von Küster. W latach 1838–1844 architekt Albert Tollberg, uczeń Schinkla, przebudował pałac: dodał kondygnację, powiększył okna i wprowadził monumentalną klatkę schodową. Z barokowej szaty została głównie fasada z portalem i balkonem na osi.

Ruina i powrót

Po 1945 roku pałac przejęło państwo, do końca lat 70. działała w nim szkoła, potem budynek stał pusty i niszczał. Na początku lat 90. wnuk ostatniego właściciela, Ulrich von Küster, założył z polskim partnerem spółkę i kupił ruinę. W 1995 roku dokupił „Dom Wdowy” z około 10 ha parku i łąk, a już w 1996 roku działał tu hotel z restauracją. Zespołem prowadzi dziś wraz z żoną Elisabeth von Küster.

Co zobaczyć

• Muzeum wnętrz w dużym pałacu — wystawa o trzech stuleciach życia w Łomnicy: biedermeierowski salonik herbaciany, gabinet kupca lnianego, historyczna kuchnia w sklepionej piwnicy i klasa szkolna z czasów PRL. W salach parteru odsłonięto malowidła ścienne z XVIII i XIX wieku.
• Dom Modlitwy — rekonstrukcja szachulcowego zboru ewangelickiego z Rząśnika, otwarta w parku w 2020 roku.
• Folwark — sklepy z lnem i produktami regionalnymi, restauracja „Stara Stajnia” i kuchnia warsztatowa.
• Park — z pomnikiem pisarza Stefana Andresa, którego żona pochodziła z Łomnicy; tu napisał nowelę o El Grecu.

Tripto podpowiada

Na sam folwark i park wystarczy godzina, z muzeum zaplanuj 2–3 godziny. Najwięcej dzieje się w czasie imprez na folwarku, takich jak lipcowe Święto Lnu czy październikowe dożynki — terminy publikuje pałac. Godziny muzeum sprawdź przed przyjazdem bezpośrednio w recepcji (ul. Karpnicka 3). Łomnica dobrze łączy się z pobliskimi pałacami w Wojanowie i Karpnikach.