Pałac w Bukowcu

Pałac w Bukowcu to serce jednego z pierwszych parków krajobrazowych na Dolnym Śląsku. Pod koniec XVIII wieku hrabia Friedrich Wilhelm von Reden przekształcił tu renesansowy dwór w klasycystyczną rezydencję, a wokół niej – zainspirowany podróżami do Anglii – założył romantyczny park z osiami widokowymi na Karkonosze, stawami i pawilonami. Dziś pałac jest siedzibą Związku Gmin Karkonoskich i częściowo udostępnia wnętrza turystom.

Historia rezydencji

Pierwsze wzmianki o Bukowcu pochodzą z około 1305 roku, a w XIV–XVI wieku wsią władali von Zedlitzowie. W drugiej połowie XVI wieku powstał tu renesansowy dwór, który w 1744 roku powiększono i nakryto dachem mansardowym. W 1785 roku majątek kupił Friedrich Wilhelm von Reden, pruski minister górnictwa na Śląsku. Przebudowę dworu w reprezentacyjny pałac zlecił berlińskiemu architektowi Martinowi Friedrichowi Rabe. Jednocześnie rozebrano budynki folwarczne zasłaniające widok na Karkonosze, a nowe, za pałacem, zaprojektował Karl Gottfried Geisler, uczeń Langhansa.

Po śmierci hrabiego w 1815 roku majątkiem zarządzała wdowa, Fryderyka von Reden. Później Bukowiec przeszedł na jej krewnych z rodu von Rotenhan, którzy byli właścicielami do 1945 roku. Ostatni z nich, Friedrich von Rotenhan, próbował odnowić majątek pod nadzorem konserwatora Günthera Grundmanna. Po wojnie w pałacu działała m.in. szkoła rolnicza, a w 1986 roku przeprowadzono remont więźby dachowej.

Pałac i park

Park zaprojektował sprowadzony przez Redena ogrodnik Hans Karl Walther. Zajmuje ok. 120 ha i łączy stawy, łąki, starodrzew i osie widokowe z obiektami małej architektury. Najbardziej znane to Herbaciarnia na wzniesieniu przy głównej osi widokowej oraz Opactwo – sztuczna ruina pomyślana jako miejsce pochówku Redenów. Cały majątek ukształtowano jako angielską farmę ozdobną, w której gospodarstwo, rezydencja i krajobraz tworzyły jedną kompozycję.

Na co zwrócić uwagę

• Sztukaterie w sali kominkowej na parterze oraz w salach słonecznej i księżycowej na piętrze.
• Kominek w jednej z sal parteru.
• Ukryta klatka schodowa w podziemiach, prowadząca do dawnej kancelarii pałacowej – jej wejście maskowały drzwi starej szafy.
• Bryłę pałacu: trzy kondygnacje, dwa ryzality wieżowe w narożniku i wysoki dach mansardowy; do portalu prowadzą wysokie schody.
• Zabudowania folwarczne Geislera za pałacem.

Ciekawostki

Krążą przekazy o podziemnym tunelu łączącym pałac ze starym kościółkiem św. Marcina. Według Związku Gmin Karkonoskich nie da się ich dziś zweryfikować, bo większość piwnic jest zasypana piaskiem. Bukowiec należy do Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej – parki sąsiednich rezydencji w Karpnikach i Mysłakowicach łączyły niegdyś aleje.

Tripto podpowiada

Pałac działa jako biurowiec, dlatego nie zawsze można wejść do środka – przed przyjazdem sprawdź zasady udostępniania wnętrz. Park jest atrakcją samą w sobie: zaplanuj 1,5–2 godziny na spacer od pałacu wzdłuż stawów do Herbaciarni, skąd przy dobrej pogodzie widać grzbiet Karkonoszy. Wycieczkę łatwo połączyć z pałacami w Karpnikach, Wojanowie i Łomnicy.