Zamek w Karpnikach

Zamek w Karpnikach to jedna z najbardziej romantycznych rezydencji Kotliny Jeleniogórskiej: wieżyczki i krenelaże odbijające się w wodzie fosy, a za nimi zalesione zbocza Krzyżnej Góry w Rudawach Janowickich. Pod neogotycką szatą z połowy XIX wieku kryje się średniowieczna warownia i renesansowy zamek, którego portal nosi datę 1603. Dziś działa tu hotel, ale dziedziniec i park pozostają dostępne dla zwiedzających.

Historia: od rycerskiej wieży do pruskiej rezydencji

Pierwsze założenie obronne w Karpnikach (niem. Fischbach) powstało w XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy rycerza Czirna. W dokumentach z 1369 roku zamek należał do Clericusa Bolcze, a później przechodził z rąk do rąk. W 1475 roku Kasper Schoff-Gotsch rozbudował go o wieżę i dwa budynki połączone murami, ustawione na sztucznej wyspie otoczonej fosą. Po 1580 roku nowi właściciele, ród von Kanitz, przebudowali warownię w stylu renesansowym – mimo uderzenia pioruna w 1593 roku prace ukończono w 1603 roku.

W kolejnych stuleciach zamek należał m.in. do rodów von Hayn i Schaffgotsch, przez krótki czas do skarbu państwa i cystersów z Krzeszowa. Przełom nastąpił w 1822 roku, gdy majątek kupił książę Wilhelm Pruski, brat króla Fryderyka Wilhelma III, dla siebie i żony Marianny. Przebudowę w stylu angielskiego neogotyku prowadził Friedrich August Stüler, korzystając z projektów swojego mistrza Karla Friedricha Schinkla, który odwiedził Karpniki w 1832 roku. Prace zakończono w 1846 roku.

Ciekawostki z dziejów zamku

• Salon Europy: w czasach Hohenzollernów bywali tu m.in. wielkie księżne rosyjskie Olga i Aleksandra Fiodorowna oraz wielki książę Mikołaj, późniejszy car. Urządzano bale, koncerty i przedstawienia, a na piętrze działało muzeum z klejnotami, bronią i witrażami.
• Wojenna składnica: w czasie II wojny światowej konserwator Günther Grundmann urządził tu magazyn dzieł sztuki, w którym trafiły m.in. zbiory zagrabione w okupowanych krajach. Ostatni właściciel, książę Ludwig von Hessen und bei Rhein, przeniósł tu swoją kolekcję z Darmstadtu.
• Portal uratowany w ostatniej chwili: w 1993 roku złodzieje odkuli renesansowy portal i przygotowali go do wywiezienia. Kradzież wykryto w porę, a po konserwacji portal wrócił na miejsce. Łacińska inskrypcja nad wejściem wymienia kolejnych budowniczych z rodu von Kanitz.

Po 1945 roku zamek kolejno mieścił szkołę, dom dla dzieci i ośrodek kolonijny, a potem latami niszczał.

Co zobaczyć dziś

Po renowacji zakończonej w 2014 roku zamek działa jako hotel z restauracją i strefą SPA. Według oficjalnej strony obiekt oferuje 21 pokoi i apartamentów, a budynek ogrzewa woda termalna z własnego odwiertu o głębokości około 2 km. Wnętrza są zarezerwowane dla gości hotelowych, natomiast dziedziniec i park można zwiedzać. Z dawnego romantycznego ogrodu w stylu angielskim pochodziły m.in. Chata Marianny, cieplarnia, szwajcarski domek i pomnik Archanioła Michała, upamiętniający brata księżnej.

Tripto podpowiada

• Czas: na spacer wokół fosy i po parku wystarczy 45–60 minut; najlepsze ujęcia zamku z wodą na pierwszym planie są od strony stawów.
• Adres: ul. Łąkowa 1, Karpniki (gmina Mysłakowice, powiat karkonoski).
• Wnętrza: jeśli chcesz zobaczyć komnaty, zarezerwuj nocleg lub posiłek w restauracji – zasady dostępu najlepiej potwierdzić bezpośrednio w hotelu.
• Na szlaku: z Karpnik prowadzi znakowany szlak do Cieplic Śląskich-Zdroju, a okoliczne pałace Kotliny Jeleniogórskiej łatwo połączyć w jednodniową trasę.