Pałac Wojanów

Pałac Wojanów to neogotycka rezydencja nad Bobrem w Kotlinie Jeleniogórskiej, kilka kilometrów od Jeleniej Góry, w gminie Mysłakowice. Białą bryłę z narożnymi wieżyczkami otacza 16-hektarowy park krajobrazowy, który w XIX wieku przekształcono według planów Petera Josepha Lennégo. Pałac jest częścią Pomnika Historii „Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej” i jednym z najbardziej fotogenicznych obiektów tzw. Doliny Pałaców i Ogrodów. Dziś działa w nim hotel, ale spacer po parku to świetny przystanek na trasie po regionie.

Historia: od Zedlitzów do pruskiej księżniczki

Wieś po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1281 roku jako lenno rycerza Eberharda von Schildau — stąd niemiecka nazwa Schildau. Od XIV wieku majątek należał głównie do rodu von Zedlitz. W latach 1603–1607 Nickel von Zedlitz zbudował renesansowy dwór, który w 1642 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, spalili Szwedzi; odbudowano go w 1667 roku. W 1754 roku posiadłość kupił kupiec Daniel von Buchs i przebudował dwór w stylu barokowym.

Kluczowe były lata 1832–1833: kolejny właściciel, Karl Albrecht Ike, nadał budowli klasycyzujący, neogotycki kształt (projekt przypisuje się architektowi z kręgu Karla Friedricha Schinkla) i założył park krajobrazowy. W 1839 roku król Prus Fryderyk Wilhelm III przekazał Wojanów córce, Luizie, księżnej Niderlandów. Pałac dostosowano wtedy do potrzeb rodziny królewskiej — koncepcję wiąże się z Friedrichem Augustem Stülerem lub Hermannem Wentzlem. W 1908 roku ostatnia spadkobierczyni, Maria zu Wied, sprzedała majątek.

Wojna, PGR i nowe życie

W czasie II wojny światowej w Wojanowie działał obóz pracy przymusowej. Po 1945 roku w pałacu i folwarku mieścił się PGR, a w 2002 roku pożar zniszczył część XIX-wiecznego wyposażenia. W 2004 roku obiekt kupiła spółka Pałac Wojanów, która w latach 2005–2007 przeprowadziła jedną z największych rewaloryzacji zespołu pałacowego w Polsce. Odnowiono nie tylko pałac, lecz także stajnię, spichlerz, oficynę i wozownię; w parku odtworzono historyczne ścieżki i dodano fontannę oraz altany.

Co zobaczyć

• Elewację pałacu z okrągłymi wieżami narożnymi i neogotyckimi detalami.
• Park krajobrazowy ze stawem, w którym odbija się pałac, starodrzewem i rzeźbami ogrodowymi.
• Taras z widokiem na park i — przy dobrej pogodzie — na Śnieżkę.
• Dawny folwark, dziś część hotelu.

Wnętrza nie są udostępniane do zwiedzania jak muzeum — to przestrzeń hotelowa.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Adres: Wojanów 8, 58-508 Jelenia Góra; recepcja: +48 75 754 5300.
• Pałac działa jako hotel z restauracją Ogrodową, barem i strefą SPA (basen 18 m, jacuzzi, sauny).
• Według przewodników po regionie po parku można spacerować bezpłatnie; zasady dla osób niebędących gośćmi warto potwierdzić w recepcji.
• Dla gości hotelowych parking na terenie kompleksu jest bezpłatny.
• Na spacer po parku i obejście pałacu wystarczy 1 godzina.

Dojazd

Wojanów leży przy drodze z Jeleniej Góry do Janowic Wielkich. Z centrum Jeleniej Góry dojedziesz samochodem w kilkanaście minut; najwygodniej zwiedzać Dolinę Pałaców autem lub rowerem.

W okolicy

W promieniu kilku kilometrów są pałace w Łomnicy, Bobrowie i Karpnikach oraz zamek Bolczów w Rudawach Janowickich. Warto połączyć je w jednodniową trasę po Dolinie Pałaców i Ogrodów.