Kościół św. Wawrzyńca w Gorysławicach

Sierpniowy odpust przed tym kościołem trafił do piosenki – Wolna Grupa Bukowina uwieczniła go w „Nucie z Ponidzia”. Sam kościół św. Wawrzyńca jest jednak starszy od wszelkich ballad: kamienną świątynię na wzgórzu w Gorysławicach ukończono w 1535 roku, a drewniany poprzednik stał tu już w XIV wieku. Gorysławice były niegdyś przedmieściem Wiślicy, leżącym pod jej Bramą Buską.

Historia: od parafii do filii

Drewniany kościół parafialny wzmiankowano około 1326 roku i ponownie w 1430 roku. Murowaną świątynię ufundował ówczesny proboszcz, ks. Józef Dałowicz, i ukończył ją w 1535 roku. W 1676 roku Wojciech i Anna Żelazowscy dostawili od zachodu barokową kaplicę nakrytą kopułą z latarnią. Od 1799 roku przy kościele nie mieszkał już proboszcz, a w 1810 roku parafię skasowano – od tego czasu świątynia jest filią parafii w Wiślicy. Kościół ucierpiał w czasie I wojny światowej, po której go odrestaurowano.

Co zobaczyć

• Sklepienie sieciowe w prezbiterium z kamiennymi zwornikami, na których widnieją herby Abdank, Odrowąż i Janina. Nawa, dziś nakryta płaskim stropem, pierwotnie miała podobne sklepienie.
• Portal do zakrystii łączący formy gotyckie z renesansowymi – według gminy Wiślica wzorowany na drzwiach wawelskich.
• Belkę tęczową z późnogotyckimi figurami Matki Bożej i św. Jana Ewangelisty z początku XVI wieku oraz późniejszym, barokowym Chrystusem.
• Fragmenty późnogotyckiej polichromii z początku XVI wieku, m.in. ze św. Krzysztofem.
• Wczesnobarokowy ołtarz główny z obrazem świętych Szczepana i Wawrzyńca oraz dwa barokowe ołtarze boczne, w południowym z późnogotycką figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem.
• Przykościelny cmentarzyk z kilkoma nagrobkami z XIX wieku i płaskorzeźbę na murze kościoła.

Ciekawostki

Kościół zbudowano z kamienia i wsparto z zewnątrz szkarpami. Przed II wojną światową dach pokrywał gont, a dziś blacha miedziana. Wyposażenie wnętrza uporządkowano i zakonserwowano w ramach programu Skarbiec Świętokrzyski.

Tripto podpowiada

Świątynia leży na Małopolskiej Drodze św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca oraz przy niebieskim szlaku z Pińczowa do Wiślicy, więc dobrze sprawdza się jako przystanek pieszej lub rowerowej wycieczki po Ponidziu. Na kościół i cmentarzyk przeznacz 20–30 minut. To kościół filialny, dlatego wnętrze bywa zamknięte poza nabożeństwami – najlepszą okazją jest sierpniowy odpust ku czci św. Wawrzyńca. Z Gorysławic blisko do wiślickiej kolegiaty i zabytków samej Wiślicy.