Miejsca historyczne
Relikty romańskie w Wiślicy
O miejscu
Pod kolegiatą w Wiślicy, miasteczku na Ponidziu o ponad tysiącletniej historii, zachowały się fundamenty dwóch romańskich świątyń, które stały tu przed budową gotyckiej bazyliki ufundowanej przez Kazimierza Wielkiego. Podziemia udostępnia Muzeum Archeologiczne w Wiślicy.
Płyta Orantów
Starsza świątynia pochodzi z XII wieku. Jest niewielka, jednonawowa, z absydą, a jej najcenniejszym elementem jest Płyta Orantów — gipsowa posadzka z XII wieku z wyobrażonymi postaciami, najprawdopodobniej Kazimierza Sprawiedliwego z żoną i synami oraz Henryka Sandomierskiego. Obok widoczne są relikty większego kościoła z XIII wieku z fasadą dwuwieżową. W warstwach ziemi wokół świątyń widać pochówki — dawnych mieszkańców grzebano bezpośrednio przy kościołach.
Kościół św. Mikołaja i misa chrzcielna
W ramach muzeum zwiedza się też ruiny romańskiego kościoła św. Mikołaja, odkryte w latach pięćdziesiątych XX wieku podczas budowy wodociągu. Znaleziono wówczas kamienną misę, której początkowo przypisywano funkcję chrzcielnicy związaną z legendą o chrzcie Wiślan około 880 roku, opisaną w żywocie św. Metodego. Badania wskazały jednak, że misa pochodzi z XI wieku, podobnie jak ruiny kościoółka i przylegającej kaplicy grobowej.
Kontekst
Gotycka bazylika z XIV wieku nosi od 2005 roku tytuł bazyliki mniejszej, a w 2018 roku wpisano ją na listę pomników historii, co potwierdza rangę całego zespołu.
50.3487, 20.6744
Co warto zobaczyć
- Płyta Orantów — gipsowa posadzka z XII wieku z postaciami książąt
- Relikty dwóch romańskich świątyń: z XII i z XIII wieku
- Ruiny kościoła św. Mikołaja odkryte w latach 50. XX wieku
- Kamienna misa z XI wieku i legenda o chrzcie Wiślan
Atrakcje w pobliżu
Świętokrzyskie
Misa chrzcielna w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.0 km
Relikty romańskiego kościoła św. Mikołaja w Wiślicy z kamiennym zagłębieniem o średnicy 4,5 m, przez lata uznawanym za chrzcielnicę z IX wieku.
Świętokrzyskie
Plac Solny w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.0 km
Dawne targowisko kupców jadących z Pragi na Ruś: dziś skwer za kolegiatą w Wiślicy z muzeum archeologicznym, kapliczką z XVII wieku i grodziskiem obok.
ŚwiętokrzyskieUkryta perełka
Dom Długosza w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.1 km
Gotycki Dom Długosza z około 1460 roku, część zabytkowego zespołu Wiślicy; obok bazyliki i dzwonnicy, z zachowanymi wnętrzami i polichromią.
Świętokrzyskie
Kolegiata w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.1 km
Kolegiata w Wiślicy: gotycka bazylika z 1350 roku, Madonna Łokietkowa, freski, krypta i unikatowa płyta Orantów z około 1170 roku.
Świętokrzyskie
Dzwonnica w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.1 km
Dzwonnica w Wiślicy z około 1460–1470 roku, fundacja Jana Długosza, kamienno-ceglana budowla z późnogotyckim fryzem herbowym.
Świętokrzyskie
Grodzisko w Wiślicy
Świętokrzyskie
0.6 km
Grodzisko na Łąkach w Wiślicy: wczesnośredniowieczny gród nad starorzeczem Nidy z wałem licowanym suchym murem, reliktami chat, studnią i cysterną.
Świętokrzyskie
Kościół św. Wawrzyńca w Gorysławicach
Świętokrzyskie
0.7 km
Kamienny gotycki kościół św. Wawrzyńca z 1535 roku pod Wiślicą: sklepienie sieciowe, wczesnobarokowy ołtarz, gotyckie figury na belce tęczowej i krypta grobowa.
ŚwiętokrzyskieUkryta perełka
Nadnidziański Park Krajobrazowy
Świętokrzyskie
1.1 km
Park w dolinie Nidy — gipsowe wzgórza, stepy i zjawiska krasowe, unikatowe w skali Polski.
Świętokrzyskie
Kościół Św. Trójcy w Nowym Korczynie
Świętokrzyskie
11 km
Nowokorczyńska fara z lat 1610–1634 na miejscu spalonego kościółka: manierystyczna fasada z 1630 r., portal z 1634 r., ołtarz z 1692 r. i neogotycka dzwonnica z 1889 r.