Kościół Św. Stanisława w Nowym Korczynie

Kościół św. Stanisława w Nowym Korczynie to gotycka świątynia z XIII wieku, ufundowana w 1257 roku przez księcia Bolesława Wstydliwego i jego żonę Kingę, późniejszą świętą. Ceglany kościół dawnego klasztoru franciszkanów stoi w niewielkim mieście na Ponidziu, niedaleko ujścia Nidy do Wisły. Od 2015 roku jest diecezjalnym sanktuarium św. Kingi, a za skromną bryłą kryje jedno z ciekawszych barokowych wnętrz regionu. To dobry cel krótkiej wycieczki z Buska-Zdroju lub Krakowa.

Historia: książęca fundacja i królewska rozbudowa

Nowy Korczyn był w średniowieczu jednym z ważniejszych ośrodków Małopolski: Bolesław Wstydliwy nadał mu prawa miejskie w 1258 roku, a w XV wieku zbierały się tu sejmiki i zjazdy szlachty. Kościół franciszkanów powstał niemal równocześnie z lokacją miasta. W XIV wieku świątynię rozbudował Kazimierz Wielki, który wzniósł w mieście także zamek królewski (dziś po nim nie ma śladu).

Kolejne wieki zostawiły swoje warstwy:

• w XVII wieku nawę przykryto sklepieniem kolebkowym z lunetami,
• w XVIII wieku dostawiono dzwonnicę połączoną z fasadą zachodnią,
• w XIX wieku fasadę zwieńczono neobarokowym szczytem,
• w 1945 roku podczas walk częściowo uszkodzone zostało zachodnie przęsło nawy.

Przylegające do kościoła skrzydło dawnego klasztoru, wielokrotnie niszczone przez pożary, pełni dziś funkcję plebanii. Cały zespół jest wpisany do rejestru zabytków.

Co zobaczyć w środku

Najstarszą częścią jest prezbiterium nakryte XIV-wiecznym sklepieniem krzyżowo-żebrowym – warto zadrzeć głowę, bo żebra wyraźnie odcinają się od malowanego tła. Wnętrze wypełnia barokowa polichromia ukończona do 1761 roku. Sklepienie nawy malował Maciej Reichan (w części opracowań: Rejchan), a sklepienie prezbiterium, chór zakonny i ścianę tęczową – Mikołaj Janowski. Na ścianach prezbiterium rozpisano sceny z życia św. Stanisława, patrona kościoła.

W ołtarzu głównym znajduje się obraz Reichana „Wskrzeszenie Piotrowina” – ilustracja najsłynniejszej legendy o biskupie Stanisławie, który miał wskrzesić rycerza, by ten zaświadczył przed sądem królewskim. Wokół stoi sześć późnobarokowych ołtarzy bocznych.

Sanktuarium św. Kingi

Dekretem biskupa kieleckiego Jana Piotrowskiego z 2015 roku kościół został diecezjalnym sanktuarium św. Kingi. Pamięć o fundatorce jest w mieście żywa: Kinga jest patronką Nowego Korczyna, a co roku odbywają się tu Kingonalia połączone z diecezjalną pielgrzymką – procesja wyrusza od źródełka św. Kingi i kończy się mszą w kościele św. Stanisława. Wspomnienie liturgiczne świętej przypada 24 lipca.

Jak zwiedzać

Kościół jest świątynią filialną parafii Trójcy Świętej w Nowym Korczynie, a nie obiektem muzealnym – nie ma stałych godzin zwiedzania ani biletów. Najpewniej wejdziesz do środka przed nabożeństwem lub po nim; poza tym możesz zastać zamkniętą kratę w kruchcie. Na samo wnętrze wystarczy 30–45 minut, ale warto połączyć wizytę ze spacerem po miasteczku.

Dojazd i w okolicy

Kościół stoi przy ul. Franciszkańskiej 1, kilka minut pieszo od rynku. Przez Nowy Korczyn biegnie droga krajowa nr 79; do Buska-Zdroju jest około 22 km, do Kielc około 65 km. Samochodem najwygodniej przyjechać od strony Buska lub Krakowa.

W promieniu kilkuset metrów zobaczysz:

• kościół Świętej Trójcy przy rynku – dawną farę z manierystyczną fasadą,
• ruiny synagogi z XVII wieku, zabezpieczone przed dalszym niszczeniem,
• Dom Długosza – XVI-wieczny budynek ze sklepieniami kolebkowymi,
• źródełko św. Kingi z XIX-wieczną figurą świętej.

Kilkanaście kilometrów dalej leży Wiślica z romańsko-gotycką bazyliką – razem tworzą dobry jednodniowy plan po Ponidziu.