Kościół św. Jakuba w Murowanej Goślinie

Na rynku w Murowanej Goślinie, czyli na placu Powstańców Wielkopolskich, stoi najstarszy zabytek miasta – fara pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Jej mury zapisują kilka stuleci przebudów, ale najciekawsza jest kamienna płyta na ścianie zewnętrznej: renesansowy nagrobek z polskim napisem, który po zmianie wyznania właścicieli kościoła przez lata leżał zakopany w ziemi.

Historia zapisana w murach

Granitowe ciosy w fasadzie zachodniej i w cokole nawy sugerują, że świątynia może mieć jeszcze romańskie początki. Gotycki wątek ceglanych murów i wschodni szczyt nawy datowane są na przełom XV i XVI wieku. Gmina podaje, że murowany kościół powstał w 1605 roku, gdy właścicielem miasta był Jan Rozdrażewski – zastąpił on wtedy starszą, drewnianą świątynię i został dostawiony do czworobocznej wieży.

Barokowe prezbiterium zaprojektował Pompeo Ferrari; źródła datują je na 1717 rok albo na lata 1724–1726, gdy budowę prowadził ks. Filip Woliński. W 1830 roku rozebrano wieżę i przedłużono nawę, a kamienne ciosy z wieży wykorzystano na fundamenty i zachodnią ścianę szczytową. W XIX wieku dostawiono zakrystię, wieżyczkę na dachu prezbiterium oraz wolno stojącą, trzykondygnacyjną dzwonnicę, a całość otoczono murem z dwiema bramami.

Nagrobek, który wrócił z ziemi

Płyta upamiętnia Urszulę z Ostrorogów Lwowską Potulicką, wojewodzinę kaliską, żonę Piotra Potulickiego, ówczesnego właściciela Gośliny. Zmarła w 1575 roku, a jej nagrobek gmina nazywa przykładem sztuki protestanckiej w XVI-wiecznej Polsce. Gdy na przełomie XVI i XVII wieku kościół przejęli katolicy, płytę zakopano na przykościelnym cmentarzu i wydobyto ją dopiero w XIX wieku. Dziś można ją obejrzeć z zewnątrz, nawet gdy kościół jest zamknięty.

Co zobaczyć we wnętrzu

• Ołtarz główny z obrazem św. Jakuba w srebrnej sukience z XVIII wieku i gotyckimi rzeźbami w zwieńczeniu.
• Ołtarz boczny z Madonną szkoły wielkopolskiej, także w XVIII-wiecznej srebrnej sukience, i kolejnymi gotyckimi figurami.
• Styk gotyckiej nawy z młodszym, barokowym prezbiterium – dobrze widać, że to dwie różne epoki.

Na Drodze św. Jakuba

Wielkopolska Droga św. Jakuba liczy 235 km i prowadzi z Gniezna przez Lednicę, Murowaną Goślinę, Poznań i Leszno do Głogowa; Goślina leży na jej 52. kilometrze, a szlak oznacza biała muszla. W mieście zaczyna się też Lubuska Droga św. Jakuba w stronę Słubic – pierwszy odcinek do Obornik ma około 17 km. Co roku parafia i miasto obchodzą odpust i jarmark ku czci patrona.

Tripto podpowiada

To czynny kościół parafialny bez stałych godzin zwiedzania, więc do wnętrza najłatwiej zajrzeć przed mszą lub po niej; na samą świątynię wystarczy 20–30 minut. Kilka minut spacerem dalej stoi klasycystyczny kościół św. Ducha z lat 1784–1803, zbudowany na planie koła i nakryty kopułą. Na przełomie lutego i marca warto dołożyć rezerwat Śnieżycowy Jar koło Starczanowa, gdzie kwitnie śnieżyca wiosenna, a latem – Arboretum Leśne w Zielonce.