Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka

Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka to jeden z największych kompleksów leśnych środkowej Wielkopolski, zaczynający się około 10 km na północny wschód od centrum Poznania. Na ponad 12 tysiącach hektarów lasów, polodowcowych rynien i jezior wytyczono gęstą sieć szlaków rowerowych, pieszych i kajakowych, a w samym sercu puszczy działa bezpłatne Arboretum Leśne w Zielonce. To naturalny cel weekendowych wycieczek z Poznania, Murowanej Gośliny czy Pobiedzisk – zarówno na rower, jak i na spokojny spacer.

Puszcza Zielonka w liczbach

Park utworzono w 1993 roku, aby chronić największy i najbliższy naturalnemu kompleks leśny w okolicach Poznania. Po korektach granic zajmuje 12 202 ha, a wokół wyznaczono otulinę o powierzchni 9538,55 ha. Lasy pokrywają około 78% obszaru parku (źródła podają różnie: 78% lub około 80%), a cały kompleks leśny nazywany Puszczą Zielonką ma blisko 15 000 ha. Park leży na terenie pięciu gmin: Czerwonak, Murowana Goślina, Pobiedziska, Kiszkowo i Skoki. Większą część lasów obejmuje też obszar Natura 2000 „Uroczyska Puszczy Zielonki”.

Krajobraz i przyroda

Rzeźbę terenu ukształtował lądolód w poznańskiej fazie zlodowacenia bałtyckiego. Dominują płaskie równiny sandrowe, ale są też pagórki moreny czołowej z Dziewiczą Górą (143 m n.p.m.) – najwyższym wzniesieniem okolic Poznania – oraz długie rynny jeziorne. Najdłuższa ciągnie się od Pobiedzisk przez Murowaną Goślinę aż do doliny Warty. Puszczę przecinają doliny Trojanki i Dzwonówki, w których zadomowiły się bobry. Największym zbiornikiem w parku jest Jezioro Stęszewskie.

W lasach żyją jelenie, sarny i daniele – populacja tych ostatnich należy do najliczniejszych w Polsce. Stwierdzono tu 14 gatunków nietoperzy i 541 gatunków motyli większych, gniazdują żurawie i bociany czarne. Najcenniejsze fragmenty chroni 5 rezerwatów: Jezioro Czarne, Jezioro Pławno, Klasztorne Modrzewie, Las Mieszany w Nadleśnictwie Łopuchówko oraz Żywiec Dziewięciolistny.

Co zobaczyć w Puszczy Zielonce

• Arboretum Leśne w Zielonce – ogród dendrologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego, z wejściem bezpłatnym i ścieżkami edukacyjnymi.
• Dziewicza Góra koło Czerwonaka – wieża obserwacyjna i najpopularniejszy punkt w puszczy.
• Jeziora rezerwatowe Czarne i Pławno z torfowiskami i rzadką roślinnością bagienną.
• Kąpieliska nad Jeziorem Stęszewskim i Jeziorem Kamińskim.
• Szlak kajakowy Puszcza Zielonka o długości 11,3 km, z metą w Tucznie.
• Szlak kościołów drewnianych – trasa samochodowa po 12 wiejskich świątyniach wokół puszczy, m.in. w Wierzenicy, Kicinie i Długiej Goślinie.

Szlaki rowerowe i piesze

Puszcza Zielonka to raj dla rowerzystów. Wokół parku poprowadzono dwa pierścienie: Mały Pierścień Rowerowy (35,4 km) z Murowanej Gośliny przez Kamińsko, Zielonkę i Głęboczek oraz Duży Pierścień Rowerowy (51,7 km) z Czerwonaka przez Dąbrówkę Kościelną. Łączy je kilkanaście tras łącznikowych, a przez puszczę biegnie też Cysterski Szlak Rowerowy (143 km). Piechurzy mają do dyspozycji cztery główne szlaki (czerwony, niebieski, zielony i żółty) oraz pięć ścieżek dydaktycznych, m.in. 3-kilometrową pętlę wokół jeziora Zielonka i ścieżkę na Dziewiczą Górę. Jest też konny Wilczy Szlak i odcinek Wielkopolskiej Drogi św. Jakuba. Wiele tras prowadzi historycznymi traktami – Bednarskim czy Poznańskim – które są nieutwardzone, więc lepiej sprawdzi się rower trekkingowy lub górski niż szosowy.

Praktycznie: dojazd, parkingi, najlepsza pora

Wstęp do parku jest bezpłatny, a lasy są dostępne przez cały rok. Pociągiem dojedziesz z Poznania do stacji Murowana Goślina lub Czerwonak; dalej najlepiej rowerem, bo do Zielonki komunikacja publiczna praktycznie nie dociera. Samochód zostawisz na leśnym parkingu w Zielonce przy arboretum (jest tam wiata, miejsce ogniskowe i plac zabaw), pod Dziewiczą Górą w Czerwonaku albo przy ratuszu w Murowanej Goślinie. W rezerwatach poruszaj się wyłącznie drogami i szlakami.

Na cały dzień rowerem albo kilka krótszych wypadów warto przyjechać wiosną (kwitnące runo), latem (jeziora) lub jesienią (kolory i grzyby). Weź mapę lub nawigację offline – skrzyżowania leśnych dróg, jak Duża Gwiazda, potrafią zmylić. W czasie zagrożenia pożarowego obowiązuje zakaz palenia ognisk poza wyznaczonymi miejscami, a po deszczu piaszczyste drogi bywają błotniste.