Rezerwat przyrody Żywiec Dziewięciolistny

Żywiec dziewięciolistny to roślina górskich buczyn, którą zwykle spotyka się w Karpatach i Sudetach. Tymczasem w Puszczy Zielonce, kilkanaście kilometrów od Poznania, rośnie jego najdalej na północ wysunięte stanowisko w Polsce i zarazem jedyne udokumentowane w Wielkopolsce. Chroni je niewielki rezerwat na zboczach Jeziora Leśnego koło Łopuchówka, w gminie Murowana Goślina.

Historia i przedmiot ochrony

Rezerwat utworzono w 1974 roku zarządzeniem ministra leśnictwa. Zajmuje 10,51 ha, ma otulinę o powierzchni 0,78 ha i jest objęty ochroną czynną. Leży w granicach Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka, w którym lasy pokrywają aż 78% powierzchni. Celem ochrony są reliktowe stanowiska żywca dziewięciolistnego (Dentaria enneaphyllos) w lesie grądowym – rośliny z rodziny kapustowatych, która na niżu należy do rzadkości.

Co zobaczyć

• Żywiec dziewięciolistny rośnie wyłącznie w północnej części rezerwatu, pojedynczo albo w kępach po kilkanaście egzemplarzy. Kwitnie na przedwiośniu, w marcu i kwietniu, zanim buki rozwiną liście.
• Las bukowy w wieku około 130 lat z udziałem dębu, grabu i jodły. Pojedyncze sosny, dęby i buki mają 180–200 lat; trafiają się też obce gatunki – dąb czerwony i daglezja.
• Runo liczy około 160 gatunków roślin, m.in. przylaszczkę, orlik pospolity, czerniec gronkowy, marzankę wonną, konwalię majową i kalinę koralową.
• Jezioro Leśne – akwen o powierzchni 11 ha i głębokości do 6 m, zasilany przez Goślinkę, z płyciznami zarośniętymi grążelami. Rezerwat przylega do jego południowego brzegu.

Ciekawostki

Jezioro Leśne nosiło dawniej nazwę Jezioro Herty – od imienia żony nadleśniczego z Zielonki, która organizowała tu zabawy świętojańskie dla okolicznych mieszkańców. Jedyną budowlą nad wodą, poza pomostami wędkarskimi, jest stanica wędkarska urządzona w starym wagonie kolejowym; o jezioro dba koło PZW „Świerki” ze Swarzędza. Akwen wchodzi też w skład obszaru Natura 2000 „Uroczyska Puszczy Zielonki”.

Tripto podpowiada

Wybierz się tu w marcu lub na początku kwietnia – wtedy kwitną żywiec i przylaszczki, a bezlistny jeszcze las jest jasny. Na spacer po okolicy jeziora wystarczy 30–45 minut. Żywiec jest gatunkiem chronionym, a jego stanowisko łatwo zadeptać, dlatego trzymaj się dróg i szlaków i nie zrywaj roślin. Rezerwat nie ma własnego parkingu ani infrastruktury turystycznej.

Dojazd i okolica

Wzdłuż wschodniego i północnego brzegu Jeziora Leśnego biegnie zielony szlak pieszy z Łopuchowa do Głęboczka, poprowadzony głęboko wciętym wąwozem; rezerwat widać po przeciwnej stronie wody. Niedaleko północnego brzegu przebiega też droga gminna z Łopuchówka do Głęboczka. W samym Głęboczku zachowało się owalne grodzisko stożkowe zwane Pańskim Dworem, do którego prowadzi grobla przez łąkę, a przez wieś przechodzi konny Wilczy Szlak.