Rezerwat przyrody Jezioro Czarne

Jezioro Czarne powoli przestaje być jeziorem. Ciemna, kwaśna woda zarasta od brzegów, a na pływającym kożuchu torfowiska rosną rośliny owadożerne i rzadkie mchy. Ten proces chroni jeden z najstarszych rezerwatów Puszczy Zielonki – florystyczny rezerwat z 1959 roku przy leśnej osadzie Czernice w gminie Murowana Goślina, niedaleko Poznania.

Historia i cel ochrony

Rezerwat powołano zarządzeniem ministra leśnictwa z 2 lipca 1959 roku. Akt założycielski podawał 17,75 ha, obecnie podawana powierzchnia to 16,51 ha. Celem jest ochrona rzadkich roślin związanych z jeziorami dystroficznymi – o brunatnej, ubogiej w składniki wodzie – oraz z pływającym płem torfowiska przejściowego. Już na początku lat 50. XX wieku botanicy szczegółowo przebadali tutejsze mchy i wątrobowce, odnajdując m.in. mszar nastroszony i torfowiec frędzlowany. Rezerwat leży w Parku Krajobrazowym Puszcza Zielonka, przy historycznym Trakcie Poznańskim.

Co zobaczyć

Rezerwat ma dwie wyraźnie różne części: zachodnią, czyli rozległe bagno z torfowiskiem, i wschodnią – typowy ols, podmokły las olszowy. To w zachodniej części najłatwiej dostrzec, jak jezioro zamienia się w torfowisko.

• Kłoć wiechowata – wysoka turzycowata roślina tworząca przy brzegach rzadki szuwar kłociowy.
• Widłak torfowy – niepozorna roślina torfowisk, jeden z głównych przedmiotów ochrony.
• Rosiczka okrągłolistna i długolistna – rośliny owadożerne, oraz żurawina błotna i bagiennik żmijowaty.
• W wodach rezerwatów Puszczy Zielonki rosną też mięsożerne pływacze (zwyczajny, drobny i pośredni), a nad brzegami spotyka się kruszczyk błotny.

Ciekawostki

Czernice to dziś kilka domów w lesie, ale w okresie międzywojennym działało tu schronisko wycieczkowe, a w 1936 roku w jednym z domów urządzono kaplicę, w której odprawiano msze. Rezerwat sąsiaduje z drugim wodnym rezerwatem puszczy – Jeziorem Pławno (rezerwat krajobrazowy z 1978 roku, 16,71 ha), obejmującym jeziora Pławno i Kociołek z okolicznymi bagnami.

Tripto podpowiada

Wstęp jest wolny, ale to rezerwat: poruszaj się tylko drogami i oznakowanymi ścieżkami, nie wchodź na torfowisko (jest grząskie, a pło łatwo zniszczyć) i nie zrywaj roślin. Rezerwat nie ma własnego parkingu ani infrastruktury – na postój przy jeziorze wystarczy 30–45 minut. Najlepiej przyjechać rowerem: z Zielonki niebieskim szlakiem po około 1,5 km dojedziesz do skrzyżowania „Gwiazda”, skręcisz w prawo w Duży Pierścień Rowerowy i po około 3 km zobaczysz rezerwat po prawej, a osadę Czernice po lewej. Najciekawiej jest od późnej wiosny do lata, kiedy kwitną rośliny torfowiskowe.

W okolicy

Za Czernicami Duży Pierścień Rowerowy przecina trasę rowerową R-2. Skręcając w prawo dojedziesz do Pławna i Kamińska, gdzie nad Jeziorem Kamińskim działa strzeżone kąpielisko. Przez Czernice prowadzi też wycieczka rowerowa proponowana przez Związek Międzygminny Puszcza Zielonka: z Murowanej Gośliny przez Zielonkę i Maruszkę na Dziewiczą Górę (ok. 30 km). W Zielonce warto zajrzeć do Arboretum Leśnego.