Kościół św. Floriana w Żninie

W północną ścianę żnińskiej fary wmurowano kamienny blok starszy od samego kościoła – pochodzi z romańskiej świątyni z XIII wieku i zdobi go wyryta postać jeźdźca. To dobry trop, by zrozumieć ten budynek: gotycki kościół św. Floriana z początku XV wieku stanął na miejscu wcześniejszej budowli, a kolejne stulecia dokładały mu barokowe wnętrze i neobarokową wieżę. Dziś to główna świątynia historycznego centrum Żnina, stolicy Pałuk.

Historia fary

Parafia powstała prawdopodobnie na przełomie XI i XII wieku z inicjatywy arcybiskupów gnieźnieńskich, do których należał wówczas Żnin. Gotycki kościół zbudowano na początku XV wieku, wykorzystując ciosy z romańskiej poprzedniczki. Świątynia ucierpiała w czasie wojen szwedzkich w XVII wieku, a po pożarze w 1758 roku została odbudowana; obecne sklepienia pochodzą z lat 1792–1795. Pod koniec XVIII wieku wnętrze przekształcono w duchu baroku z inicjatywy biskupa Stefana Łubieńskiego. Charakterystyczną wieżę dobudowano dopiero w latach 1910–1924, więc sylwetka kościoła, którą dziś widać z daleka, ma nieco ponad sto lat.

Co zobaczyć we wnętrzu

Kościół jest trójnawowy, z wyodrębnionym, trójprzęsłowym prezbiterium zamkniętym prostokątnie. Z zewnątrz zwróć uwagę na cylindryczną wieżyczkę schodową prowadzącą na poddasze. W środku przeważa wystrój barokowo-późnoklasycystyczny:

• późnogotycka Grupa Ukrzyżowania na belce tęczowej,
• ołtarz główny częściowo ze stiuku, z adorującymi aniołami wokół kolumn i obrazem św. Floriana w centrum,
• w lewym, wklęsłym ołtarzu bocznym Pieta z XVI wieku i rzeźba świętych Stanisława i Wojciecha z XVIII wieku,
• w prawym figury św. Jana Nepomucena i św. Józefa z pierwszej połowy XVII wieku,
• ambona z figurą Chrystusa Zmartwychwstałego, późnoklasycystyczne organy z drugiej połowy XIX wieku i dwa rokokowe konfesjonały z końca XVIII wieku.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. 700-lecia, kancelaria mieści się przy ul. św. Floriana 4 (tel. 52 302 04 03). To czynna fara bez wyznaczonych godzin zwiedzania, więc wnętrze najłatwiej obejrzeć tuż przed mszą lub po niej. Msze odprawiane są w niedziele o 7:00, 9:00, 10:30, 12:00, 15:30 i 18:00, w dni powszednie o 7:00, 17:00 i 18:00 (stan na październik 2026). Na wizytę wystarczy 15–20 minut; kamień z jeźdźcem szukaj na zewnątrz, po północnej stronie. Odpusty przypadają na św. Floriana (4 maja) i Matki Bożej Różańcowej, Pani Żnina (7 października).

W okolicy

Kilka minut pieszo dzieli farę od gotyckiej wieży dawnego ratusza, w której mieści się Muzeum Ziemi Pałuckiej. W mieście jest też stacja Żnin Wąskotorowy – tutejsza kolej wąskotorowa powstała w 1889 roku jako powiatowa, więc wizytę w kościele łatwo połączyć z przejażdżką po Pałukach.