Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji

Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji pod Żninem to plenerowy skansen taboru o rozstawie toru 600 mm, uznawany przez Muzeum Ziemi Pałuckiej za jeden z największych tego typu w Europie. Na torach stoi kilkanaście parowozów, wagony i drezyny, a tuż obok wznoszą się ruiny średniowiecznego zamku. To dobre miejsce dla rodzin z dziećmi i miłośników techniki, a zarazem naturalny przystanek na trasie Żnin – Wenecja – Biskupin.

Historia muzeum

Placówka działa jako oddział Muzeum Ziemi Pałuckiej w Żninie i została otwarta 1 października 1972 r. Zbiory pochodzą głównie z dawnych kolei dojazdowych regionu – żnińskiej i bydgosko-wyrzyskiej. Muzeum szybko zyskało popularność, co było jednym z powodów przywrócenia na linii regularnych kursów turystycznych 23 maja 1976 r. Do dziś przy ogrodzeniu muzeum działa przystanek kolejki „Wenecja Muzeum”.

Co zobaczyć w skansenie

Ekspozycja jest urządzona jak niewielka stacja kolejowa, po której chodzi się alejkami między torami. Najważniejsze elementy:

• 17 zabytkowych parowozów – najstarszy z 1899 r., kilka z czasów I wojny światowej; wśród nich mały parowóz zbudowany w 1935 r. w belgijskim Nivelles,
• wagony pasażerskie i towarowe, drezyny ręczne i motorowe,
• zabytkowa poczekalnia, budka dróżnika ze szlabanem, rozjazdy i zwrotnice,
• żuraw wodny do napełniania kotłów i obrotnica do zawracania lokomotyw,
• dawny wagon pocztowy, w którym urządzono sklepik z pocztówkami.

Do części wagonów i lokomotyw można zajrzeć. Obok ekspozycji jest plac zabaw, a z alejek widać mury zamku zwanego zamkiem Diabła Weneckiego. Przed przyjazdem warto obejrzeć wirtualny spacer udostępniony w projekcie „Kultura w zasięgu”.

Ile czasu zaplanować i dla kogo

Na sam skansen wystarczy zwykle około godziny; z ruinami zamku (ten sam bilet) – półtorej do dwóch godzin. Teren jest płaski, z utwardzonymi alejkami, więc z wózkiem dziecięcym poruszasz się bez większych trudności. Wnętrza pojazdów mają jednak wysokie stopnie. Ekspozycja jest w większości plenerowa – w deszczowy dzień zabierz kurtkę.

Bilety i godziny otwarcia (stan na październik 2026)

• Październik–kwiecień: wtorek–niedziela 10:00–16:00, kasa do 15:30, poniedziałki nieczynne.
• Maj–wrzesień: codziennie 9:30–17:30, kasa do 17:00.
• Bilet wspólny na muzeum i ruiny zamku: 20 zł normalny, 16 zł ulgowy; dzieci do 4 lat wchodzą bezpłatnie.
• Przewodnik (po polsku): 130 zł za muzeum lub zamek, 180 zł za oba obiekty.
• Toaleta bezpłatna dla zwiedzających.

Kontakt: tel. 505 647 850, e-mail wenecja@mzp.gminaznin.pl. Na terenie muzeum działa też hostel (80 zł za osobę za noc według cennika MZP).

Dojazd, parking i kolejka

Wenecja leży na przesmyku między jeziorami Weneckim, Biskupińskim i Skrzynka, kilka kilometrów na południe od Żnina. Samochodem dojedziesz z Bydgoszczy w około 40 minut, z Poznania w nieco ponad godzinę. Przy muzeum jest płatny parking: 10 zł za samochód osobowy (za dzień), 5 zł za motocykl, 30 zł za autokar, 50 zł za kampera.

Najbardziej klimatyczny jest przyjazd Żnińską Koleją Wąskotorową (trasa Żnin – Wenecja – Biskupin – Gąsawa). Uwaga: sezon 2026 został zakończony, przewoźnik zaprasza ponownie od maja. W 2026 r. pociągi kursowały w wybrane dni maja i czerwca, w lipcu i sierpniu od środy do niedzieli oraz podczas wrześniowego festynu w Biskupinie. Rozkładu na 2027 r. jeszcze nie opublikowano. Żnin nie ma czynnej stacji kolei normalnotorowej.

W okolicy

• Ruiny zamku w Wenecji – kilkadziesiąt metrów od skansenu, w cenie biletu.
• Muzeum Archeologiczne w Biskupinie – rekonstrukcja osady obronnej sprzed ok. 2700 lat nad Jeziorem Biskupińskim (w sezonie 15 minut kolejką).
• Żnin – gotycka wieża ratuszowa i kościół św. Floriana. Główny budynek Muzeum Ziemi Pałuckiej (Magistrat) jest w remoncie do końca października 2026.
• Na cmentarzu w Wenecji spoczywa Walenty Szwajcer, nauczyciel, który zgłosił odkrycie w Biskupinie.