Geopark Północnej Jury

Geopark Północnej Jury to nie jeden punkt na mapie, lecz rozproszony obszar geoturystyczny w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, m.in. wokół Olsztyna pod Częstochową. Państwowy Instytut Geologiczny wydał dla niego przewodnik geoturystyczny oraz mapę z opisem najciekawszych miejsc – od wapiennych ostańców po jaskinie. To propozycja na kilka wycieczek, a nie na jedno popołudnie.

Skały z jurajskiego morza

Wzgórza w tej okolicy zbudowane są z wapieni jurajskich, które woda rozpuszczała i rzeźbiła w ostańce, okna skalne, żłobki i jaskinie. W wielu miejscach nagie wapienie wystają spod warstwy lessu, tworząc białe grzebienie widoczne z daleka. Część jaskiń to ważne zimowiska nietoperzy, a w niektórych żyją także letnie kolonie.

Co zobaczyć

• Biakło w Olsztynie (361 m) – bezleśny skalny grzebień nazywany Małym Giewontem, z krzyżem pozostawionym na początku lat 90. przez pielgrzymkę z Zawiercia. Na południowym krańcu jest okno skalne, a szczytowa skała ma 16–20 m wysokości i kilkanaście dróg wspinaczkowych.
• System Jaskiń Towarnich w Kusiętach (gmina Olsztyn) – znany też jako Jaskinia Towarna lub Niedźwiedzia, z obszernym wylotem i dużą salą. Występują tu rzadkie w jurajskich jaskiniach kotły wirowe (marmity), a w niektórych latach zimują nietoperze.
• Rezerwat Sokole Góry między Olsztynem a Zrębicami – wzgórza z licznymi jaskiniami, m.in. Olsztyńską, Koralową i Studniskiem (Jaskinią Głęboką), w której żyje letnia kolonia nocków dużych.
• Ruiny zamku w Olsztynie z XIII wieku na Szlaku Orlich Gniazd, na wapiennych skałach Góry Zamkowej.

Ciekawostki

W skałach Góry Zamkowej w Olsztynie znajduje się spora grota połączona z labiryntem wykutych lochów – jedna z hipotez wywodzi nazwę miejscowości od niemieckiego „Hohlstein”, czyli wydrążonej skały. Rezerwat Sokole Góry utworzono już w 1953 roku, a w 2023 roku powiększono go do niemal 223 ha.

Tripto podpowiada

Wybierz dwa, trzy punkty na jeden dzień – na przykład zamek w Olsztynie, Biakło i Sokole Góry da się połączyć pieszo. Wejście do jaskiń wymaga latarki, butów z dobrą podeszwą i ostrożności; zimą nie wchodź do nich, by nie budzić hibernujących nietoperzy. Bezpłatne przewodniki i mapy geoturystyczne udostępnia na swojej stronie Państwowy Instytut Geologiczny – warto je pobrać przed wyjazdem.