Lipa Babka w Żarkach

Przy drodze z Żarek do Jaworznika rośnie lipa, której mieszkańcy dali imię „Babka". Liczy ponad 500 lat, została jej mniej więcej jedna trzecia pnia, a drewno częściowo spróchniało — mimo to drzewo wciąż żyje i co roku wypuszcza nowe pędy. Według miejscowego podania pod jej konarami odpoczywał król Jan III Sobieski w drodze pod Wiedeń.

Historia i legenda

Lipę drobnolistną wpisano na listę pomników przyrody w 1954 roku. Według gminy Żarki miała wtedy 18 m wysokości i około 4,5 m obwodu. Najbardziej znana opowieść głosi, że w 1683 roku Jan III Sobieski, jadąc z wojskiem na odsiecz Wiednia, wybrał to miejsce na postój i odpoczynek. To podanie, a nie udokumentowany fakt — ale wiek drzewa sprawia, że jest ono starsze od tej wyprawy. Okolica ma też własną historię: według przekazów pierwotna osada Żarki leżała prawdopodobnie właśnie na wzgórzu, gdzie dziś rośnie Babka i stoją ruiny kościoła św. Stanisława.

Co zobaczyć w okolicy

Kilka kroków od lipy, po drugiej stronie drogi, wznosi się wzgórze Laskowiec z ruinami murowanego kościółka św. Stanisława, zbudowanego przed 1782 rokiem na miejscu starszej drewnianej kaplicy. Od połowy XIX wieku świątynia jest w stanie trwałej ruiny, a w latach 1982–1983 odgruzowali ją członkowie Towarzystwa Przyjaciół Żarek. Co roku 8 maja przy ruinach odbywają się uroczystości ku czci patrona. Obok ruin stoją jurajskie zegary słoneczne, które odmierzają czas dla Żarek, Nowego Jorku i Tokio. Z wzgórza widać kuestę jurajską — wysoki na około 70 m próg skalny, którym Wyżyna Częstochowska opada ku dolinie Warty.

Tripto podpowiada

Lipa rośnie przy samej drodze wojewódzkiej nr 792, na południowo-wschodnim skraju Żarek, i jest dostępna o każdej porze, bez biletów. Przy kościele na Laskowcu jest parking, więc najlepiej zostawić tam samochód i podejść do drzewa pieszo — nie zatrzymuj się na poboczu ruchliwej drogi. Na lipę, ruiny i punkt widokowy wystarczy 30–45 minut. Nie wspinaj się na drzewo i nie wchodź w wypróchniały pień: Babka jest chronionym pomnikiem przyrody w bardzo kruchym stanie. Przy ruinach stoi ławka, z której najwygodniej podziwiać panoramę kuesty.