Stodoły w Żarkach

We wschodniej części Żarek, przy jednym z największych targowisk w regionie, stoi zespół kilkudziesięciu zabytkowych stodół z kamienia wapiennego i cegły. Powstały po pożarze z 1938 roku, który strawił wcześniejsze drewniane, kryte słomą budynki. Dziś to rzadki w Polsce przykład zachowanego „miasteczka stodół”, a w soboty wokół nich toczy się handel jak przed wiekami.

Historia: ogień i odbudowa

Pierwsze stodoły stawiali tu miejscowi gospodarze na przełomie XIX i XX wieku, by przechowywać plony i sprzęt rolniczy. Były drewniane i kryte strzechą, dlatego pożar w 1938 roku zniszczył je wszystkie. Jeszcze pod koniec lat 30. na ich miejscu stanęły nowe budynki z kamienia wapiennego i cegły, z dwuspadowymi dachami krytymi dachówką. Do niedawna można było oglądać 40 stodół, dziś stoją 32 – część zamieniono na pracownie, inne niszczeją.

Same Żarki mają długą kupiecką tradycję: prawa miejskie uzyskały przed 1382 rokiem, a po wojnie targ przeniesiono z rynku właśnie do zespołu stodół. Wąskie, kręte uliczki w centrum miasteczka zachowały układ sprzed dziesięcioleci.

Co zobaczyć

• Ciągi kamiennych stodół z jasnego wapienia, przemieszanego z czerwoną cegłą przy narożnikach i otworach bram.
• Targowisko o powierzchni ok. 1,5 ha, na którym w soboty handluje nawet 500 kupców.
• Kupiecki Sąsiek – jarmark urządzany w jednej ze stodół w soboty długich weekendów (majowego, czerwcowego, sierpniowego) i w sobotę przed Niedzielą Palmową, z kapelą ludową, regionalnymi produktami i pamiątkami.
• Chleb tatarczuch i inne lokalne smakołyki, które można kupić podczas jarmarków.

Ciekawostki

Żarki zagrały w filmie „Powrót wabiszczura” z 1989 roku – zdjęcia kręcono tu, a także w Łodzi, na Pustyni Błędowskiej i w Uzbekistanie. W jednej ze stodół działa pracownia rękodzieła, co pokazuje, jak zabytkowe budynki mogą zyskać nowe życie.

Tripto podpowiada

Zespół stodół (ul. Ofiar Katynia, 42-310 Żarki) jest dostępny przez cały rok, a najwięcej dzieje się w sobotnie poranki, gdy działa targ. Na spacer między stodołami wystarczy 30–45 minut; uważaj na zniszczone budynki z zapadającymi się dachami i nie wchodź do ich wnętrz. Zaledwie ok. 250 m dalej działa Muzeum Dawnych Rzemiosł w Starym Młynie, a w centrum Żarek manufaktura słodyczy, więc łatwo zaplanować tu pół dnia.