Jarmarki w Żarkach

Żarki na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej mają jeden z najbardziej żywych targów w regionie. Według urzędu miasta to „supermarket pod chmurką”: w każdą sobotę przychodzi tu nawet 10 tysięcy klientów, a do dyspozycji jest około 500 stoisk na 1,5 ha placu. Wyjątkowa jest sceneria – handel kwitnie przy zespole starych stodół, które pamiętają XIX wiek.

Historia: od królewskiego przywileju do targowicy

W 1556 roku, w Wilnie, król Zygmunt August nadał Żarkom prawo do trzech jarmarków w roku: na św. Stanisława, na Nawiedzenie Matki Boskiej i na św. Andrzeja. Miasto otrzymało wtedy także przywilej na cotygodniowe targi, które odbywały się we wtorki. Najstarsi mieszkańcy pamiętali już tylko jarmark na św. Stanisława, trwający tydzień – od 1 do 8 maja – i poświęcony głównie handlowi końmi i owcami. Zjeżdżali na niego szlachta, kupcy i handlarze, według lokalnych przekazów nawet z Włoch.

Jarmarki odbywały się do 1918 roku, gdy odpust św. Stanisława przeniesiono do nowego kościoła w Myszkowie. Dzień targowy zmieniły okupacyjne władze austriackie w czasie I wojny światowej – z wtorku na środę. Dawniej handlowano na Starym Rynku przed kościołem parafialnym, a po II wojnie światowej targowisko przeniesiono na plac przy stodołach.

Co zobaczysz na targu

Dziś handel odbywa się w środy i soboty, a soboty są zdecydowanie najtłoczniejsze. Obok płodów rolnych i rzeczy codziennego użytku wciąż można spotkać żywy inwentarz – kury, kaczki, kozy czy króliki – choć koni, z których Żarki słynęły, jest coraz mniej. Plac jest wybrukowany, a w sąsiedztwie powstały chodniki i parkingi.

Tłem dla straganów jest zespół kamiennych stodół włościańskich z drugiej połowy XIX i początku XX wieku. Ten dawny wielki spichlerz miasta pojawił się nawet w kadrach filmu Lecha Majewskiego „Młyn i krzyż”.

Kupiecki Sąsiek i lokalne smaki

Kilka razy w roku w stodołach odbywa się Kupiecki Sąsiek – pokaz produktów tradycyjnych i rękodzieła. Według urzędu miasta jest otwarty w sobotę przed Niedzielą Palmową oraz w soboty długich weekendów: majowego, po Bożym Ciele i po święcie Matki Bożej Zielnej. Można tu trafić na ręcznie malowane jaja strusie, koronki i rzeźby, a z jedzenia na wędzone sery kozie, smalec, kwaśnicę i miejscowy chleb tatarczuch. W 2006 roku Kupiecki Sąsiek otrzymał certyfikat Częstochowskiej Organizacji Turystycznej dla najlepszego produktu turystycznego.

Tripto podpowiada

• Kiedy: przyjedź w sobotę rano – wtedy targ jest największy, a wybór towaru najlepszy.
• Ile czasu: na spacer między straganami i stodołami wystarczy 1–2 godziny.
• Co dalej: wizytę łatwo połączyć z Sanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej, Muzeum Dawnych Rzemiosł w Starym Młynie i jurajskimi skałkami w okolicy.
• Uwaga: w soboty spodziewaj się tłoku na dojazdach – zaparkuj na wyznaczonych parkingach przy targowisku.