Stary Młyn - Muzeum Dawnych Rzemiosł w Żarkach

Stary Młyn – Muzeum Dawnych Rzemiosł w Żarkach to interaktywne muzeum urządzone w blisko stuletnim młynie elektrycznym na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Zamiast samych gablot czeka tu dawna maszyneria młyna, rekonstrukcje warsztatów i zadania, w których zwiedzający sami wykonują proste czynności dawnych rzemieślników. Opowieść o pięciu fachach – młynarstwie, piekarstwie, szewstwie, bednarstwie i kołodziejstwie – sprawdza się zarówno z dziećmi, jak i u dorosłych ciekawych techniki i lokalnej historii.

Historia młyna i muzeum

Budynek przy ul. Ofiar Katynia to dawny młyn elektryczny liczący blisko sto lat. Gmina Żarki przekształciła go w muzeum przy wsparciu funduszy zewnętrznych, a placówka otworzyła się dla zwiedzających w 2015 roku. Muzeum nazywa się samo „parkiem technicznym” – zachowane urządzenia młynarskie są tłem dla opowieści o rzemiosłach, które od dawna były obecne w Żarkach.

Jak wygląda zwiedzanie

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem i trwa około godziny. Wejścia zaczynają się o pełnych godzinach. Trasa obejmuje pięć rzemiosł:

• młynarstwo – droga ziarna do mąki pokazana na oryginalnych urządzeniach młyna;
• piekarstwo – jak powstawał chleb w dawnej piekarni;
• szewstwo, bednarstwo i kołodziejstwo – narzędzia i techniki wyrobu butów, beczek oraz drewnianych kół.

Na wielu stanowiskach można czegoś dotknąć, coś uruchomić lub spróbować samemu – to największa przewaga tego muzeum nad klasycznymi ekspozycjami. Muzeum organizuje też warsztaty tematyczne, m.in. przedświąteczne dla grup (grudzień) i zajęcia artystyczne dla dorosłych.

Dla kogo i jak zaplanować wizytę

Muzeum najlepiej sprawdza się w rodzinnym wyjeździe z dziećmi w wieku szkolnym – godzina z przewodnikiem jest dynamiczna, a zadania praktyczne utrzymują uwagę najmłodszych. Dorośli docenią z kolei techniczną stronę młyna i rzemiosł, które dziś niemal zniknęły. Ponieważ wejścia są o pełnych godzinach i limitowane, zarezerwuj konkretną godzinę z kilkudniowym wyprzedzeniem, szczególnie na weekendy i wakacje. Przyjedź kilkanaście minut wcześniej, by spokojnie zaparkować.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Adres: ul. Ofiar Katynia 5, 42-310 Żarki.
• Rezerwacja: obowiązkowa – muzeum cieszy się dużym zainteresowaniem; tel. 690 070 772, poczta@muzeumzarki.pl.
• Godziny w październiku i kwietniu: pon.–pt. 8:00–16:00, sob. 10:00–16:00, niedz. 11:00–16:00. Maj–wrzesień: weekendy do 17:00; listopad–grudzień: niedziele nieczynne; styczeń–marzec: wt.–pt. 8:00–16:00, sob. 10:00–16:00. Ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem.
• Bilety: normalny 30 zł, ulgowy 28 zł, rodzinny 90 zł (2+2 lub posiadacze Karty Dużej Rodziny), grupowy 26 zł od osoby (min. 15 osób). Dzieci do lat 3 – wstęp wolny.

Dojazd i parking

Muzeum stoi przy drodze wojewódzkiej nr 789 w kierunku Lelowa, kilkaset metrów od rynku w Żarkach. Parking dla samochodów jest tuż przy młynie, a autokary parkują przy remizie OSP (ul. Ofiar Katynia 3), ok. 35 m dalej. Komunikacją publiczną najprościej dojechać pociągiem do Myszkowa, a stamtąd prywatnymi busami linii Myszków–Żarki.

W okolicy

Tuż obok, w Leśniowie, znajduje się sanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej. W Żarkach warto przejść Szlakiem Kultury Żydowskiej z cmentarzem żydowskim przy ul. Polnej. W niedalekiej okolicy leżą jurajskie atrakcje Szlaku Orlich Gniazd – m.in. Mirów i Bobolice – a na północ leży Złoty Potok z Dworem Krasińskich. Stary Młyn to dobry punkt na deszczowy dzień podczas jurajskiego weekendu. Po zwiedzaniu warto też przejść się po rynku w Żarkach.