Dwór Ignacego Jana Paderewskiego w Kąśnej Dolnej

Na wzgórzu nad Białą, naprzeciw Ciężkowic, stoi biały dwór z kolumnowym gankiem – jedyny dom Ignacego Jana Paderewskiego w Polsce. Pianista i premier kupił go w 1897 roku, a w neorokokowym salonie stoi dziś jego oryginalny fortepian Petrof. Historia, jak ten instrument wrócił do Kąśnej, jest jedną z najlepszych anegdot regionu: zapłacono za niego kolorowym telewizorem.

Historia

Parterowy, murowany dwór zbudował w 1833 roku właściciel wsi Paweł Gostkowski. W 1897 roku pełnomocnik Paderewskiego, Stanisław Roszkowski, kupił majątek od Barbary z Gostkowskich Jordan Stojowskiej. Przebudowa trwała dwa lata, a uczestniczył w niej artysta stolarz Bolesław Rzeszutko. Paderewski bywał tu okresowo, ale ze względu na koszty utrzymania zdecydował się zamieszkać gdzie indziej. W 1903 roku majątek kupili Włodzimierz i Zofia Kodrębscy, a później ziemianin Stanisław Nowak.

Po 1945 roku dwór upaństwowiono: mieściły się w nim biuro przetwórni owoców, szkoła i ośrodek wypoczynkowy, a budynek niszczał. W 1979 roku opiekę przejęło Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne, które odnowiło dwór i park i zaczęło zbierać pamiątki po Paderewskim. Koncerty odbywają się tu od 1983 roku, a od 1998 roku dworem zarządza Centrum Paderewskiego Tarnów–Kąśna Dolna.

Fortepian za telewizor

Fortepian Petrof, na którym Paderewski grał w Kąśnej, odnalazł w Warszawie dr Franciszek Pulit z Tarnowa. Instrument należał do Krystyny Barbackiej, urodzonej w Kąśnej w 1903 roku córki Włodzimierza Kodrębskiego. Jej brat był chrześniakiem Paderewskiego. Zakup sfinansował urząd wojewódzki w Tarnowie, a zapłatą – zgodnie z życzeniem właścicielki – był kolorowy telewizor, w PRL towar luksusowy i trudno dostępny.

Co zobaczyć

• Salon neorokokowy z fortepianem Petrof i meblami z fabryki Antonína Hrabáka w Kutnej Horze oraz z najstarszej polskiej fabryki mebli giętych w Wojciechowie.
• Gabinet Mistrza i sypialnię Heleny Paderewskiej, urządzone meblami i przedmiotami z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie.
• Pamiątki osobiste: księgozbiór, kufry podróżne i XIX-wieczny sedes w kształcie taboretu z ceramiczną misą.
• Fortepian Fazioli w holu – dar szwajcarskiego profesora Ursa Ruchtiego z 1996 roku, na którym grali wybitni pianiści.
• Park o powierzchni 16 ha, założony na przełomie XVIII i XIX wieku, z alejami lipowymi, dębowymi i wiązowymi oraz stawem z wysepką.

Tripto podpowiada

Dwór jest czynny od wtorku do piątku w godz. 9:00–15:00, a w weekendy w godz. 12:00–18:00 lub 9:00–15:00, zależnie od sezonu. W poniedziałki jest nieczynny. Bilet normalny kosztuje 12 zł, ulgowy 10 zł, a zwiedzanie trwa około godziny. Park jest dostępny codziennie w godz. 7:00–21:00. W dni koncertów i wydarzeń zwiedzanie bywa zawieszone, więc sprawdź kalendarz na stronie Centrum. Dwór leży na drugim brzegu Białej, kilka minut samochodem od rynku w Ciężkowicach – połącz wizytę ze Skamieniałym Miastem, gdzie jedna ze skał nosi imię Paderewskiego.