Kościół św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy

W 1553 roku szlachcic Jakub Śladkowski z Zabierzowa zbudował w Modlnicy nowy drewniany kościół, a w zamian dostał roczne dziesięciny, plony z pól plebańskich i – jak podaje kronika parafii – prawo do korzystania z plebańskich krów przez dwa lata. Tak powstał kościół św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej, jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków pod Krakowem, z renesansową polichromią z 1562 roku i tabernakulum dłuta Jana Marii Padovana.

Historia: od legendy św. Wojciecha do renesansu

Modlnica leży przy drodze do Olkusza, około 2 km od północnej granicy Krakowa. Według żywej tu tradycji w miejscu zwanym Zagórze zatrzymał się zdążający do Prus św. Wojciech i nauczał pod lipą – od jego modłów wieś miała wziąć nazwę. W dokumentach Modlnica pojawia się w 1254 roku jako własność norbertanek ze Zwierzyńca.

Obecną świątynię wzniesiono w 1553 roku z inicjatywy proboszcza Jakuba Biskupca (zwanego Pontyficjuszem) w miejscu wcześniejszego, zniszczonego kościoła; konsekrowano ją w 1555 roku. Proboszcz nie doczekał końca budowy – zmarł jeszcze w 1553 roku. Jego następca, humanista Tomasz z Płazy, zlecił w 1562 roku pokrycie wnętrza renesansową polichromią. Pierwotnie kościół miał plan krzyża, ale w 1622 roku Katarzyna Kucharska ufundowała w miejscu północnego ramienia murowaną kaplicę św. Anny, w której pochowano jej męża Stanisława, zmarłego w 1619 roku. W latach 1878–1879 dobudowano od zachodu przedsionek.

Co zobaczyć

• Polichromię z 1562 roku – w prezbiterium genealogię Chrystusa według Ewangelii św. Mateusza, z przodkami od Abrahama po Matkę Bożą we fryzie arkadowym, w nawie i kaplicach sceny z życia i męki Jezusa oraz Sąd Ostateczny z przypowieścią o bogaczu i Łazarzu. W późniejszych wiekach malowidła zamalowano na biało i zaklejono papierem.
• Gotycki obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z lat 1460–1470 w barokowym ołtarzu głównym z 1723 roku.
• Tabernakulum w kształcie małej kapliczki z czerwonego węgierskiego marmuru, wykonane w latach 1533–1536 przez Jana Marię Padovana.
• Kaplicę św. Anny ze sklepieniem krzyżowym i epitafium Stanisława Kucharskiego przedstawionego w zbroi.
• Chrzcielnicę z czarnego marmuru dębnickiego, ambonę z XVII wieku i kasetonowe stropy.
• Drewnianą dzwonnicę z XVIII wieku z dzwonami odlanymi w 1498 i 1542 roku.

Tripto podpowiada

Kościół należy do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej. To czynna świątynia parafialna, więc wnętrze najłatwiej obejrzeć przed lub po mszy albo po wcześniejszym kontakcie z parafią. Zarezerwuj około 45 minut – zacznij od prezbiterium i spróbuj odnaleźć we fryzie kolejnych przodków Chrystusa, od Abrahama po Matkę Bożą. Modlnicę łatwo połączyć z wycieczką do Doliny Prądnika i Ojcowa.