Kościół Narodzenia NMP w Zielonkach

Od ulicy najpierw widać modernistyczne wejście z 1966 roku zwieńczone ażurowym stalowym trójnogiem z krzyżem. Za nim kryje się jednak późnogotycki kościół z XVI wieku z renesansowymi detalami, wykonanymi przez kamieniarzy pracujących wtedy w Krakowie. Kościół stoi w Zielonkach, wsi tuż za północną granicą miasta.

Historia: krakowscy budowniczowie

Kościół zbudowano około 1524–1538 w miejscu starszego, z przełomu XIII i XIV wieku. Według napisu nad wejściem zakrystia powstała w 1524 roku. Prezbiterium wzniósł w 1533 roku krakowski murator Jakub Żur z kamieniarzem Kasprem Simonem, a nawę w 1538 roku – muratorzy Jan Kapinos i Jan Bocheńczyk. W 1889 roku dobudowano piętro nad zakrystią i płaski strop nawy, w 1948 roku – kwadratową kaplicę według projektu Stefana Świszczowskiego, a w 1966 roku nowe, trzykondygnacyjne wejście zaprojektowane przez Antoniego Mazura. Na jego szczycie zawieszono trzy dzwony: Gabriela, Wojciecha i Matki Boskiej Częstochowskiej.

Na co zwrócić uwagę

• Renesansowe tabernakulum ścienne z 1533 roku – dzieło Kaspra Simona z warsztatu Florentczyka, czyli kamieniarzy z Florencji pracujących wówczas w Krakowie.
• Cyborium z dekoracją podobną do odrzwi zamku wawelskiego.
• Portal do zakrystii i ostrołukowy portal południowy z renesansową dekoracją.
• Fragmenty polichromii z XVI wieku i z 1758 roku (autorstwa Andrzeja Radwańskiego) oraz barokowy ołtarz główny z obrazem Narodzenia NMP.
• Ołtarzyk polowy – tryptyk z Matką Bożą Częstochowską wykonany w Szkocji w 1941 roku, podarowany w 1950 roku przez żołnierzy Armii Polskiej na Zachodzie.
• Dzwon z 1616 roku odlany przez Marcina Stefkowicza i kadzielnicę z 1624 roku.

Przed kościołem stoi wysoka kamienna figura z 1636 roku, zwana „Na Rozdziałowskim”, zwieńczona latarnią z Pietą, a obok – drewniana kapliczka z XIX wieku z ludową rzeźbą Matki Bożej.

Tripto podpowiada

Zielonki leżą około 6 km na północ od centrum Krakowa, przy drodze wojewódzkiej nr 794 w stronę Skały; dojeżdżają tu autobusy miejskie. Na kościół wystarczy 20–30 minut, wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji mszy. Okolicę można połączyć z zamkiem w Korzkwi i kościołem w Giebułtowie – oba leżą kilka kilometrów dalej.